Uzasadnienie
T. W. w skardze z dnia 1 października 2007 r. zarzuciła Wojewodzie [...] bezczynność w następujących sprawach:
- 1. nierozpatrzenie zażalenia i wezwania do unieważnienia zarządzeń Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w sprawie odwołania T. W. ze stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R. oraz Nr [...] w sprawie dopuszczenia do pracy i powierzenia J. R. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R., ul. [...],
- 2. niepodjęcie jakiejkolwiek decyzji i czynności w podnoszonej sprawie,
- 3. utratę zdolności kierowania urzędem, bądź podejmowanie działań destrukcyjnych wobec skarżącej.
Wnosiła o uchylenie zaskarżonych zarządzeń Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w sprawie odwołania T. W. ze stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R. oraz Nr [...] w sprawie dopuszczenia do pracy i powierzenia J. R. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R., ul. [...] i przywrócenie jej do pracy na dotychczasowe warunki pracy i płacy na stanowisko: dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu wskazywał, że powołanie bądź odwołanie dyrektora szkoły, które jest władczym rozstrzygnięciem wójta, winno następować w formie zarządzenia. Czynność ta jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami, łącznie z ewentualną ingerencją nadzorczą wojewody.
Organ powołał art. 91 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) zgodnie z którym, zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. O nieważności orzeka właściwy organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia zarządzenia.
Wojewoda [...] wskazał, że na podstawie art. 86 i 88 powołanej ustawy o samorządzie gminnym pismem z dnia 10 lipca 2007 r. zwrócił się do Wójta Gminy R. z prośbą o niezwłoczne przekazanie wyjaśnień w sprawie odwołania T.W. z funkcji Dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R. i powołania na to stanowisko J. R. oraz przedłożenie stosownych dokumentów. Ponadto pismem z dnia 10 lipca 2007 r. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty, jako wykonującego w imieniu wojewody zadania i kompetencje w zakresie oświaty - określone w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późno zm.) i przepisach odrębnych, z prośbą o przekazanie wszelkich informacji w podnoszonej sprawie.
W oparciu o udzielone wyjaśnienia w dniu 31 lipca 2007 r. Wojewoda [...] skierował do skarżącej T. W. pismo informujące o braku podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zarządzeń Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] i [...]
Następnie Wojewoda [...] w wyniku analizy zarządzeń i stanowiska [...] Kuratora Oświaty, działając na podstawie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, wskazał w dniu 25 września 2007 r, że zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczenia do pracy i powierzenia Pani mgr J. R. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R., ul. [...] zostało wydane z naruszeniem prawa.
O wydaniu takiego wskazania T. W. została poinformowana pismem z dnia 5 października 2007 r. w odpowiedzi na jej pismo z dnia 30 sierpnia 2007 r.
Wojewoda [...] podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia wójta organ nadzoru wszczyna z urzędu oraz, że uprawnienia wojewody, jako organu nadzoru nad działalnością gminną, należą do jego własnych kompetencji i są to uprawnienia samodzielne. Realizuje on je bezpośrednio i w całości we własnym zakresie, niezależnie od tego, czy i od kogo wpłynął do niego wniosek o unieważnienie określonego zarządzenia organu gminy.
Wojewoda [...] podniósł, iż ocena, czy doręczona uchwała, a także zarządzenie wymaga wzruszenia, jest wyłączną domeną tegoż organu, postępowanie zaś w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu. Złożenie zatem w tej materii wniosku przez jakikolwiek podmiot nie skutkuje wszczęciem postępowania. Może być traktowane, co najwyżej jako sygnał w sprawie.
Wyłączną domeną wojewody jest to czy skorzysta ze swoich uprawnień nadzorczych.
Wojewoda [...] wyjaśnił, że wniesienie do wojewody podania o unieważnienie zarządzenia wójta z powodu jego niezgodności z prawem jest skierowaniem żądania do organu właściwego w sprawie. Zajęte przez wojewodę stanowisko w związku z takim żądaniem, to jest wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego albo udzielenie informacji o braku podstaw do jego wydania, kończy postępowanie nadzorcze przed wojewodą jako organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia.
Wojewoda [...] podniósł, że pismo organu nadzoru zawiadamiające o braku podstaw prawnych do ingerencji w postaci stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym ani też decyzją administracyjną, o której mowa w art. 104 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje także bezczynność organów, polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Na podstawie tego przepisu skarga przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4.
Istota skargi wniesionej w niniejszej sprawie dotyczy żądania wydania przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego w trybie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym.
Sprawy tego rodzaju ujęte są w art. 3 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. jako akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, że nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organu w sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia organu nadzorczego.
Artykuł 91 powołanej ustawy o samorządzie gminnym reguluje tryb postępowania nadzorczego w stosunku do aktów podejmowanych przez organy gminy, określając uprawnienia i obowiązki organu nadzoru - termin wydania rozstrzygnięcia, wszczęcie postępowania, możliwość wstrzymania wykonania, warunki jakim powinno odpowiadać rozstrzygnięcie - odsyłając w sprawach nieuregulowanych tym przepisem do Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd z uwagi na dyspozycję powołanego art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. nie może uwzględnić skargi na bezczynność organu, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a.
Sąd nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności w postępowaniu, które organ może prowadzić wyłącznie w urzędu i które nie jest wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Niedopuszczalna jest skarga na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego, w sprawie która może być prowadzona tylko z urzędu.
Decyzja czy wszcząć postępowanie nadzorcze w trybie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym czy też nie należy tylko i wyłącznie do wojewody.
Wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego nie jest obowiązkowe, a jak podkreślił Wojewoda [...] powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2000 r. (III SA 1387/00) ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane co najwyżej jako "sygnał w sprawie".
Ocena, czy zarządzenie Wójta Gminy R. wymaga wzruszenia, jest wyłączną domeną Wojewody [...], a postępowanie w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko z urzędu, nigdy na wniosek.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawie niniejszej Sąd nie ma takiej możliwości, skoro wydanie rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] w trybie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym nie jest obowiązkowe i zależy tylko i wyłącznie od wojewody.
W świetle tego należy uznać, że niedopuszczalna jest skarga na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie "unieważnienia zarządzeń Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w sprawie odwołania T. W. ze stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R. oraz Nr [...] w spawie dopuszczenia do pracy i powierzenia J. R. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] im. [...] w R., ul. [...], oraz w przedmiocie niepodjęcia jakiejkolwiek decyzji i czynności w podnoszonej sprawie."
Skarga taka podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.