Uzasadnienie
Z. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 9 listopada 1998 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W., nr [...] z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości o powierzchni [...] stanowiących działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r., nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2001 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 maja 2003 r., sygn. akt I SA 2640/01 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2001 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że brak archiwalnych akt wywłaszczeniowych, w tym kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] września 1955 r., stanowi przeszkodę do ustalenia, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 156 § 1 kpa. Sąd wskazał ponadto na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie akt wywłaszczeniowych, w tym wystąpienia do podmiotu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, bądź jego następcy prawnego.
Mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił się o nadesłanie archiwalnych akt wywłaszczeniowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości do:
- - Archiwum Państwowego [...] (pismem z dnia 16 lipca 2003 r.),
- - Archiwum Akt Nowych w [...] (pismem z dnia 16 lipca 2003 r.),
- - A. S.A. w W.,
- - Urzędu W. Biuro Gospodarki Nieruchomości Geodezji i Katastru (pismem z dnia 20 sierpnia 2003 r.).
Ponadto, pismem z dnia 16 lipca 2003 r. Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpił do Urzędu Dzielnicy B. – Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru z prośbą o nadesłanie aktualnego stanu prawnego nieruchomości, m.in. wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na powyższe Archiwum Państwowe W. (pismem z dnia 23 lipca 2003 r.), Archiwum Akt Nowych w W. (pismem z dnia 29 lipca 2003 r.), A. S.A. w W. (pismem z dnia 18 sierpnia 2003 r.) oraz Urząd w W Biuro Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru (pismem z dnia 10 października 2003 r.) poinformowały organ prowadzący postępowanie, iż w zasobach tych podmiotów nie znajdują się archiwalne akta wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości.
W związku z powyższym, Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia 8 grudnia 2003 r., zwrócił się z prośbą do Sądu Rejonowego [...].
Sąd Rejonowy W. nadesłał do Ministra odpis wniosku o wpis przeniesienia prawa własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Następnie, Minister Infrastruktury, pismem z dnia 8 września 2004 r. wystąpił do Urzędu Dzielnicy W. z prośbą o nadesłanie archiwalnych akt wywłaszczeniowych.
Pismem z dnia 7 października 2004 r., nr [...], nadesłanym faksem, Urząd W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami – Delegatura w Dzielnicy W. poinformował, że w zasobach archiwalnych nie posiada przedmiotowych akt wywłaszczeniowych.
Po dniu 7 października 2004 r. organ naczelny nie mógł podjąć dalszych czynności, bowiem nie posiadał właściwości w sprawie.
Organ wskazał, że toczy się proces legislacyjny dotyczący uchwalenia i wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 2004 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, mającej na celu uporządkowanie właściwości organu w sprawach będących w kompetencji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w terminie dwóch miesięcy.
Przepis art. 36 kpa nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy w terminie, z jednoczesnym podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Obowiązek ten ciąży na organie administracji publicznej w każdym przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy, bez względu na to, czy zwłoka wynika z przyczyn zależnych, czy niezależnych od organu.
Jak wynika z akt administracyjnych skarżący w dniu 9 listopada 1998 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczaniu nieruchomości.
W wyniku toczącego się postępowania administracyjnego w dniu 27 sierpnia 2001 r., wydana została na skutek wniosku skarżącego w trybie art. 127 kpa, decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymująca w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. P., a Sąd wyrokiem z dnia [...] maja 2003 r. uchylił zarówno decyzję zaskarżoną jak i decyzję ją poprzedzającą.
Po zwrocie akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku i jego uzasadnieniem organ podejmował czynności w zakresie kompletowania niezbędnych dokumentów zwracając się o ich nadesłanie do Archiwum Państwowego, Archiwum Akt Nowych, Urzędu Dzielnicy – B., A. S.A. w W. Czynności te były podejmowane w lipcu i sierpniu 2003 r. Odpowiedzi na pismo organu zostały nadesłane pod koniec lipca i w sierpniu.
Jednakże po sierpniu 2003 r. do grudnia 2003 r. organ był bezczynny pomimo, że w dniu 24 października 2003 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z pismem ponaglającym organ do wydania decyzji.
Z kolei w dniu 11 grudnia 2003 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w W. – Wydziału Ksiąg Wieczystych o nadesłanie odpisów dokumentów ze zbioru dokumentów [...].
Zważyć należy, że od początku postępowania administracyjnego wiadomo było, że dokumenty te będą niezbędne do rozpoznania wniosku i organ powinien wystąpić o ich nadesłanie co najmniej w lipcu 2003 r., a więc wtedy, gdy zwracał się do innych instytucji o nadesłanie stosownych dokumentów.
W 2004 r. organ nie podejmował czynności z wyjątkiem wystąpienia z pismem do Urzędu Dzielnicy W. – [...] września 2004 r. pomimo, że w styczniu 2004 r. została nadesłana kolejna odpowiedź A. S.A. na kolejne pismo organu, a w marcu Sąd nadesłał odpisy ze zbioru dokumentów. W grudniu 2003 r. zostały nadesłane odpisy dokumentów z Archiwum Akt Nowych.
Wskazać przy tym należy, że organ nie stosował zasady koncentracji materiału dowodowego, lecz kilkakrotnie w długich odstępach czasu zwracał się do tych samych instytucji o nadesłanie kolejnych dokumentów.
Usprawiedliwieniem bezczynności organu nie może być utrata właściwości do rozpoznania sprawy, jaka miała miejsce od dnia 21 września 2004 r. – z mocy art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Wskazać bowiem należy, że już w dniu 8 listopada 2004 r. została opublikowana ustawa z dnia 8 października 2004 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 240, poz. 2408), która przywróciła dotychczasowe uprawnienia Ministra Infrastruktury. Ustawa weszła w życie z mocą od 21 września 2004 r. Jednakże do dnia wyroku organ nie rozpoznał wniosku Z. P. z dnia 9 listopada 1998 r.
Organ nie zastosował w sprawie przepisu art. 36 kpa, bowiem nie wykazał skarżącemu przyczyn zwłoki, ani nie podał nowego terminu załatwienia sprawy.
Mając powyżej omówione okoliczności na uwadze Sąd z mocy art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.