Uzasadnienie
D. P., H. N. i S. S., pismem z dnia [...] marca 2012 r. – działając przez pełnomocnika radcę prawnego E. S. - wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisali przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że w dniu [...] października 2011 r. zwrócili się do Prezydenta W. o przyznanie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]", objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Z uwagi na brak rozstrzygnięcia wniosku w terminie zakreślonym w kpa, w dniu [...] stycznia 2012 r. wniesione zostało do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Skarżący powołali przepisy kpa określające terminy załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu i podkreślili, że w niniejszym postępowaniu bezczynność Prezydenta W. jest oczywista, bowiem od momentu złożenia wniosku do chwili obecnej upłynęły wszystkie ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ, w tym sprawy szczególnie skomplikowanej.
Skarżący zarzucili ponadto, że wszystkie czynności organu podejmowane były już po upływie terminu zakreślonego w kpa na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz że do chwili obecnej organ nie poinformował skarżących o nowym terminie załatwienia sprawy i ewentualnych przyczynach zwłoki, wskazując jedynie w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., że akta własnościowe zostały wypożyczone do Delegatury BGN w [...], co zdaniem skarżących nie może zostać uznane za przyczynę usprawiedliwiającą bezczynność organu.
W tej sytuacji wniesiono o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji kończącej postępowanie o przyznanie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Na mocy art. 1 tego dekretu w/w grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie stał się własnością Skarbu Państwa. Organ zaznaczył, że pismem z dnia [...] października 2011 r. skarżący wystąpili o ustalenie odszkodowania za powyższą nieruchomość. Wniosek uzupełniony został przy piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. uznał zaś zażalenie na bezczynność Prezydenta W. za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Jak słusznie podniesiono w skardze, dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Podkreślić należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą D. P., H. N. oraz S. S. wynika, że od dnia wystąpienia przez skarżących z wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, do dnia złożenia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezydent W. podjął w sprawie jedynie jedną czynność mającą na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Mianowicie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., a więc po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, organ wystąpił do pełnomocnika skarżących o nadesłanie wymienionych w powyższym piśmie dokumentów. W okresie tym Prezydent W. nie podjął w sprawie jakichkolwiek innych działań. Kolejne czynności podjęte zaś zostały dopiero po wniesieniu skargi z dnia [...] marca 2012 r. na bezczynność Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z dnia [...] maja 2012 r.).
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga D. P., H. N. oraz S. S. jest uzasadniona. Jak wskazano Prezydent W. w okresie 6 miesięcy (od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r.) ograniczył swoje działania do wystosowania jednego pisma w sprawie. Organ nie informował ponadto skarżących o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Zaznaczyć przy tym trzeba, że bezczynności organu – jak słusznie podniesiono w złożonej skardze - w żaden sposób nie usprawiedliwia powoływana, w skierowanym do Wojewody [...] piśmie z dnia [...] marca 2012 r. okoliczność, że akta własnościowe sprawy przekazane zostały do innego podmiotu. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie, aby wystąpić o zwrot wypożyczonych akt.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta W. – jakkolwiek naganna, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ ten, mimo że opieszale, podjął jednak czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.