Uzasadnienie
K. Z. (dalej jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "Skarga na bezczynność". W treści pisma wskazał na zarzuty kierowane wobec Ministra Sprawiedliwości (dalej także jako "Organ" lub "Minister") i Sądu Rejonowego w [...] w związku z którymi uprzednio złożył do Ministra Sprawiedliwości pismo z 24 stycznia 2023 r. pocztą elektroniczną. Pismo zawierało zarzuty Skarżącego dotyczące prawidłowości udostępnienia adresu strony internetowej, przy użyciu którego miało nastąpić zdalne połączenie się z Sądem Rejonowym w [...] podczas rozprawy. Skarżący wskazał również na nieprawidłowości w sposobie doręczania korespondencji przez Sąd Rejonowy w [...], wobec czego wniósł niniejszą skargę.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, bowiem sprawa dotyczy postępowania skargowego uregulowanego w dziale VII ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." i jako taka została przez Ministra załatwiona. Organ motywując swój wniosek o odrzucenie skargi podkreślił również, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków unormowane przepisami wyżej wskazanego działu K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o których z kolei mowa w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zatem jak wskazuje się w orzecznictwie, stronie nie przysługuje względem takiego postępowania skarga na bezczynność do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego.
Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a jak stanowi § 3 tego przepisu sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W wyniku dokonania kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi, Sąd stwierdza że jest nim "bezczynność" Organu w zakresie właściwego, w ocenie Skarżącego, sposobu załatwienia jego skargi, tj. zapewnienia tajności korespondencji sądowej. Na podstawie sformułowanych przez skarżącego argumentów oraz pisma będącego odpowiedzią organu na skargę, Sąd przyjął, że formuła zaskarżenia działań Organu przez Skarżącego przyjmuje postać tzw. skargi powszechnej, jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść w trybie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Wobec powyższego ustalenia wskazania wymaga przepis art. 237 § 1 K.p.a., z którego wynika że skarga powszechna wniesiona przez skarżącego powinna być załatwiona przez organ bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca. W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w art. 237 § 1 K.p.a. wnoszącemu skargę przysługiwało prawo złożenia ponaglenia zgodnie z art. 237 § 4 w zw. z art. 37 K.p.a. Jedynie marginalnie należy wspomnieć, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika aby Skarżący takie ponaglenie złożył. Zakończenie postępowania w sprawie skargi powszechnej następuje poprzez zawiadomienie skarżącego (art. 237 § 3 K.p.a.), a zatem jako takie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przyjmuje bowiem formy decyzji, postanowienia lub niejurysdykcyjnych aktów (czynności) publicznoprawnych dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Natomiast skoro czynność ta nie jest formą działania organu administracji publicznej, która podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. to w związku z tym również bezczynność w zakresie jej podjęcia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 30/10; z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 2019/10).
W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotem sprawy była bezczynność Organu dotycząca podjęcia czynności zawartych w wiadomości przekazanej Ministrowi przez Skarżącego za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 24 stycznia 2023 r., Minister nie był obowiązany do wydania żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 orzekł jak w sentencji postanowienia.