Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2019 r. B. K. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako organ/prezydent) w rozpoznaniu wniosku z [...] maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. nr hip [...]. W skardze podniesiono, że decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił ustanowienia na rzecz m.in. skarżącej prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Decyzją z [...] maja 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ww. decyzję prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pomimo, że od uchylenia decyzji z [...] listopada 2015 r. upłynęły ponad trzy lata Prezydent [...] nie podjął działań zmierzających do rozpatrzenia sprawy i dotychczas nie wydał nowej decyzji w sprawie.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej jako ppsa), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu (52 § 1 i 2 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W niniejszej sprawie skarżąca wyczerpała tok instancyjny, poprzez złożenie zażalenia przy piśmie z [...] kwietnia 2019 r. Uprawniało to do wystąpienia ze skargą na bezczynność do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał.
Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie organ otrzymał akta sprawy wraz z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2016 r. [...] czerwca 2016 r. Po otrzymaniu akt organ zlecił geodecie wykonanie projektu mapy podziałowej w celu wyodrębnienia dawnej nieruchomości hipotecznej z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Projekt ten został wykonany [...] sierpnia 2016 r. Od tamtej pory organ nie podjął żadnych dalszych działań zmierzających do rozpatrzenia sprawy.
Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązało Prezydenta [...] do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w terminie 3 miesięcy – licząc od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy. Organ otrzymał akta sprawy wraz z postanowieniem [...] grudnia 2018 r. i zobowiązany był wydać decyzję do [...] marca 2019 r. Decyzja nie została wydana w wyznaczonym terminie.
Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności.
Należy w tym miejscu zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 października 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 356/19 stwierdził już bezczynność Prezydenta [...] w niniejszym postępowaniu i zobowiązał organ do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie czterech miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponieważ w obrocie prawnym funkcjonuje już wyrok zobowiązujący organ do rozpatrzenia niniejszego wniosku w określonym terminie, w ocenie Sądu nie ma możliwości ponownego zobowiązania organu do rozpatrzenia tego samego wniosku w innym terminie niż wyznaczony w wyroku z 25 października 2019 r. Inne postępowanie doprowadziłoby do sytuacji, że w obiegu prawnym mogłyby istnieć różne orzeczenia Sądu stwierdzające bezczynność tego samego organu w tej samej sprawie i wyznaczające, w zależności od tego, kto złożył skargę na bezczynność, różne terminy rozpatrzenia tego samego wniosku przez ten sam organ.
Takie orzeczenia mogłyby prowadzić do sytuacji niemożliwości ich wykonania. Dlatego też Sąd uznał, że jest w tym zakresie związany wyrokiem o sygn. akt I SAB/Wa 356/19 na podstawie art. 153 ppsa i stwierdzając bezczynność Prezydenta [...] w niniejszym postępowaniu umorzył jednocześnie postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.
Przepis art. 149 § 1a ppsa zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O bezczynności z rażącym naruszeniem prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, od sporządzenia projektu mapy podziałowej przez geodetę upłynęły już ponad trzy lata i w tym czasie organ nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio do rozpatrzenia sprawy, jak również nie informował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Taki sposób działania organu godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), i prowadzi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa) co stanowi podstawę do uznania, że organ w sposób rażący naruszył podstawowe przepisy postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 120, 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa i art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w punkcie 1-2 sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800).
Na koszty składa się wpis od skargi w kwocie [...] zł, [...] zł zasądzone tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej.