Uzasadnienie
W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...]. W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kpa w zakresie terminów do załatwienia sprawy. W skardze wnieśli o: 1) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem;
- 3) zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
- 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych;
- 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podnieśli, że Prezydent Miasta [...] w punkcie 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił skarżącym przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] - część o powierzchni [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący wnieśli o przyznanie im odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m2 położoną w [...] przy ulicy [...] oznaczoną jako działka nr [...] - część. W dniu 29 czerwca 2012 r. skarżący złożyli zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie przez organ w terminie określonym w Kpa sprawy dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2013 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] do 31 stycznia 2013 r. do chwili obecnej nie zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Skarżący wskazali, że w rozpoznawanej sprawie organ nie tylko przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, termin wyznaczony przez Wojewodę [...], ale także zaniechał wykonania obowiązku poinformowania stron niniejszego postępowania o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie wystąpiła zatem rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślili, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w której organ odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] - część o pow. [...] m2, zostały zgromadzone wszelkie dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy z wniosku o przyznanie odszkodowania. Nawet jeśli organ uznał, że dokumentacja jest niekompletna, to winien w ustawowych terminach podjąć czynności zmierzające do jej uzupełnienia i załatwić sprawę w rozsądnym terminie. Tymczasem postępowanie organu świadczy o nienależytym prowadzeniu postępowania, które powoduje przewlekłość postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi i o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, że zwrócono się o dokumenty z Archiwum Państwowego [...] i nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rację mają skarżący twierdząc, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny ustawowy termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy), nowe terminy wskazane przez organ w trybie art. 36 § 1 Kpa i dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...] w trybie art. 37 § 2 Kpa zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Poza sporem jest bowiem to, że wniosek W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] (część działki nr [...] o pow. [...] m2) Prezydent [...] otrzymał w dniu 31 sierpnia 2011 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można jednak postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem czynności procesowe, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Pismami z dnia 10 października 2011 r. organ wystąpił do: 1) Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udzielenie informacji na temat tego kiedy zostały wytyczone linie rozgraniczające ul [...] według obecnego przebiegu na odcinku działki nr [...] oraz przedłożenia mapy wskazującej granice ul. [...] w latach 1958 lub 1959 r.;
2) Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] i Zarządu Dróg Miejskich o przedłożenie dokumentacji dotyczącej przejęcia części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] pod inwestycję – poszerzenie ul. [...] po 1945 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Prezydent [...] wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o przesłanie kopii planu zabudowania z 1931 r., inwentaryzacji zniszczeń Biura [...], decyzji lokalizacyjnych lub innych dotyczących przekazania nieruchomości pod budowę budynku przy ul. [...].
Z akt sprawy wynika również, że organ realizował obowiązki wynikające z art. 36 § 1 Kpa w zakresie wskazywania nowych terminów załatwienia sprawy. Pismem z dnia 11 października 2012 r. Prezydent [...] skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące o niemożności rozpatrzenia sprawy o odszkodowanie w terminie ustawowym, z uwagi na konieczność uzupełnienia akt własnościowych o dokumenty lokalizujące na gruncie inwestycję oraz wskazujące termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Prezydent [...] skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące o niemożności rozpatrzenia sprawy o odszkodowanie w terminie dodatkowym, z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji (kopii planu zabudowania z 1931 r.) oraz wskazujące termin załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2013 r.
Wobec powyższego nie można uznać, że organ jest w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości i ustalenia wynikającej z przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" przesłanki pozbawienia następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia planistycznego gruntu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem".
Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości warszawskie są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa, Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu termin 1 miesiąca wskazany w skardze byłby zbyt krótki. W sprawie tej należy bowiem dokonać ustaleń odnoszących się do innych przesłanek, niż przewidziane w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, dotyczących zdarzeń, które miały miejsce kilkadziesiąt lat temu. Jeżeli okaże się, że przesłanki materialnoprawne z art. 215 ugn są spełnione, czego na obecnym etapie sprawy Sąd nie mógł przesądzić, zajdzie potrzeba zlecenia biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego.
Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżących o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, ponieważ przepisy Ppsa, w szczególności art. 149 nie dają sądom administracyjnym kompetencji do orzekania w takim zakresie. Kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników organów administracji publicznej za niezałatwienie sprawy w terminie reguluje przepis art. 38 Kpa, którego sąd administracyjny nie stosuje.
Biorąc to pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).