Uzasadnienie
Pismem z 13 kwietnia 2012 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność T. P., objęta została działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości wchodzi w skład działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...].
Aktem notarialnym umowy sprzedaży z [...] lutego 2006 r. repertorium A nr [...] T. P. (spadkobierca przeddekretowego właściciela na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] lipca 1999 r. sygn. akt [...]) sprzedał M. M. udział wynoszący 1/3 części w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości.
Wnioskiem z 12 lipca 2011 r. M. M., w imieniu własnym oraz w imieniu T. P., wystąpił o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Następnie aktem notarialnym umowy sprzedaży z [...] sierpnia 2011 r. repertorium A nr [...] T. P. sprzedał M. M. udział wynoszący 2/30 części w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z 1 września 2011 r. Prezydent W. zwrócił się o przesłanie wszelkich archiwalnych dokumentów dotyczących zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości (np decyzji lokalizacyjnych, przydzielenia terenu oraz pozwoleń i dokumentów, z których wynika data poszerzenia ul. [...]), jak również udzielenia informacji, kto zarządza terenem rekreacyjno-wypoczynkowym przy ul. [...],[...],[...]. Organ zwrócił się także do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie mapy ewid. z naniesionymi granicami przedmiotowej nieruchomości, informacji z rejestru gruntów oraz decyzji komunalizacyjnych (pismo z 1.09.2011 r. nr [...]). Odpowiedzi na oba zapytania wpłynęły do organu odpowiednio 20 i 14 września 2012 r.
Pismem z 3 października 2011 r. M. M. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Pismem z 7 grudnia 2011 r., Prezydent W., działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), poinformował skarżącego, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. Wyznaczając jednocześnie termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2012r.
W wyniku rozpoznania tego zażalenia, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. uznał je za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy. Którego bieg rozpoczynał sie od doręczenia postanowienia.
Wobec dalszego niezałatwienia sprawy w wyznaczonym przez organ wojewódzki terminie, M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] lipca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, podnosząc w niej, że w sprawie nie została wydana decyzja pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że skarżący pismem z 11 maja 2012 r. został poinformowany o tym, że w związku z koniecznością pozyskania dokumentów z Archiwum Państwowego, o które wystąpiono przy piśmie z 14 lutego 2012 r., nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] stycznia 2012 r. oraz, że wskazano skarżącemu termin zakończenia postępowania - do dnia 31 sierpnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu jego wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...].
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako: "P.p.s.a."), czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce.
Wniosek o przyznanie odszkodowania (złożony przez M. M. działającego w imieniu własnym oraz w imieniu spadkobiercy przeddekretowego właściciela) wpłynął do organu w dniu 12 lipca 2011 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu 12 października 2011 r.
Tymczasem, mimo upływu ponad roku od złożenia ww. wniosku, Prezydent W. nie zakończył zainicjowanego nim postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Wprawdzie w toku tego postępowania organ dokonywał szeregu czynności zmierzających do załatwienia sprawy, o czym informował stronę, jednakże przez okres pięciu miesięcy czynił to bez określania terminu jego zakończenia, czym naruszył dyspozycję normy zawartej w art. 36 § 1 k.p.a. Pierwszy raz organ poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero przy piśmie z 7 grudnia 2011 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia 31 stycznia 2012 r. Bezskuteczne natomiast okazało się wyznaczenie dodatkowego terminu zakończenia postępowania przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] stycznia 2012 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ podjął starania polegające na gromadzeniu materiału niezbędnego do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a strona informowana była o podejmowanych czynnościach organu w toku prowadzenia postępowania poprzez przesyłanie do jej wiadomości korespondencji prowadzonej z Wydziałem Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], Biurem Geodezji i Katastru Urzędu W., Archiwum Urzędu W. (tytułem przykładu można tu wymienić pisma z: 1.09.2011 r. znak: [...]; z 14.02.2012 r. znak: [...]). Organ wskazał również dodatkowy termin zakończenia postępowania – do dnia 31 sierpnia 2012 r., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, aczkolwiek niesposób nie dostrzec, że uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi (co wynika z zestawienia daty jej wpływu do organu – 13 kwietnia 2012 r. oraz daty pisma organu – 11 maja 2012 r.).
Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem z [...] lipca 2011 r. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, a strona informowana była o podejmowanych w toku postępowania czynnościach procesowych organu, to zaistniałej w takim stanie faktycznym bezczynności, mimo że trwa już ona ponad rok, nie można zakwalifikować jako rażącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.