Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 września 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 186/20

Uzasadnienie

E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] w przedmiocie prowadzenia czynności sprawdzających, w ramach których Komisja wydała [...] grudnia 2018 r. postanowienie o wpisaniu ostrzeżenia o czynnościach sprawdzających nr [...] ([...]).

Odpowiadając na skargę Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] wniosła o odrzucenie skargi, z uwagi na jej niedopuszczalność albo ewentualnie o oddalenie skargi w całości, z uwagi na bezzasadność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-4 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] w prowadzeniu czynności sprawdzających.

Przechodząc zatem do oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie wskazać należy, że zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych (Dz.U. z 2018 poz. 2267) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do czynności sprawdzających, o których mowa w art. 15 ust.

1. Przy czym zgodnie z tą ostatnią regulacją Komisja przeprowadza z urzędu czynności sprawdzające w celu stwierdzenia, czy w związku z wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej istnieją podstawy do wszczęcia postępowania rozpoznawczego. Komisja może powierzyć przeprowadzenie czynności sprawdzających wyznaczonemu członkowi albo wyznaczonym członkom Komisji.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy z 9 marca 2017 r. Komisja w wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w przypadku uprawdopodobnienia, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa.

Oznacza to, że czynności sprawdzające nie są objęte regulacjami kpa i nie kończą się wydaniem aktu o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1-4 P.p.s.a.. Ten etap postępowania przed tym organem nie kończy się też aktem, ani nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Czynności sprowadzające nie są więc poddane kognicji sądów administracyjnych w zakresie skarg na bezczynność.

Postępowanie sprawdzające jest postępowaniem szczególnym, w rezultacie którego ww. Komisja może dopiero rozpocząć prowadzenie postępowania administracyjnego, dotyczącego nieruchomości [...], objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Jak bowiem wskazała Anna Dalkowska (red.) w opracowaniu pt. "Szczególne zasady usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa. Komentarz do wybranych przepisów" (publ LEX/el. 2018) przyczyną wprowadzenia czynności sprawdzających w postępowaniu przed Komisją ds. reprywatyzacji nieruchomości [...] było odformalizowanie postępowania w sytuacjach, gdy zachodzi konieczność zbadania stanu faktycznego poza ramami wyznaczonymi przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności sprawdzające stanowią wstępną, wewnątrzadministracyjną fazę postępowania przed Komisją, o charakterze kontrolnym, która zmierza do ustalenia prawdopodobieństwa wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa.

Powyższe powoduje, że skarga na bezczynność na czynności sprawdzające nie przysługuje.

Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia.