Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. G. K., O. K., A. K. i J. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2008 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul.[...] wnosząc o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż w dniu 12 marca 2008 r. zwrócili się z wnioskiem do Prezydenta W. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. Pismami z dnia 20 lipca 2010 r., z dnia 1 lutego 2011 r. oraz z dnia 21 września 2011 r. organ pierwszej instancji poinformował, że ze względu na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, jak również bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań wydanie ostatecznej decyzji merytorycznej nastąpi odpowiednio do dnia 31 grudnia 2010 r., do dnia 30 czerwca 2011 r. i do dnia 31 stycznia 2012 r.
W dniu 18 lipca 2011 r. zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy - trzy miesiące od daty doręczenia organowi postanowienia, a ponieważ i ten termin nie został dotrzymany, skarga niniejsza, zdaniem skarżących, stała się konieczna.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki do ustalenia odszkodowania za nieruchomość, oraz, że konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Wyjaśnić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 12 marca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Art. 35 § 1 i 2 kpa nakłada na organ obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, natomiast art. 36 § 1 kpa stanowi, że o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu, zgodnie z art. 36 § 2kpa.
Zdaniem Sądu organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
W niniejszej sprawie, po wpłynięciu do organu wniosku G. K., O. K., A. K. i J. N. z dnia 12 marca 2008 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa obowiązek załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa.
Organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z przywołanymi przepisami. Jeżeli tego nie czyni, nie załatwia sprawy w terminie, to pozostaje w bezczynności lub też postępowanie prowadzone jest przewlekle.
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent W. od wyznaczenia przez Wojewodę [...] w dniu [...] października 2011 r. dodatkowego terminu 3 miesięcy do załatwienia sprawy – w terminie tym sprawy nie zakończył, a do dnia wniesienia przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność z dnia 16 kwietnia 2012 r. – nie podjął żadnej czynności w sprawie.
Oznacza to, że Prezydent W. nie tylko do dnia wniesienia skargi ale i do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie rozpoznał wniosku skarżących z dnia 12 marca 2008 r., a nie załatwiając sprawy przekroczył wskazane terminy załatwienia sprawy przewidziane w kpa, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę [...].
Wszystko to wskazuje, że organ pierwszej instancji przez okres ponad 4 lat, tj. od dnia wniesienia wniosku o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość – do dnia wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tj. do dnia 16 kwietnia 2012 r., czynności podejmował niezwykle opieszale, a czynności te jedynie pozorowały pracę organu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa.
Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, bowiem nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie, i zignorował wszelkie terminy załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że " w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki do ustalenia odszkodowania za nieruchomość, oraz że konieczne będzie również wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości" nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta W. – jakkolwiek naganna, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ ten, mimo że opieszale, podejmował jednak czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.