Uzasadnienie
Pismem z [...] kwietnia 2011 r. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 1996 r. nr [...].
Powyższa skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym
Decyzją z [...] sierpnia 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umarzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. z [...] października 1989 r. nr [...] o oddaniu użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2 przy ul. [...] w W. W dniu [...] marca 2011 r. J. P., będąca stroną umorzonego postępowania, wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] sierpnia 1996 r. Następnie w dniu [...] kwietnia 2011 r. skarżąca wniosła ona do Kolegium pismo zatytułowane "zażalenie", w którym żądała wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zobowiązania ustalenia przyczyn zwłoki i zasądzenie kary pieniężnej.
Wobec braku rozstrzygnięcia sprawy objętej ww. wnioskiem, pismem z [...] marca 2011 r. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, podnosząc, że Kolegium przez ponad miesiąc nie poinformowało stron o wszczęciu postępowania nieważnościowego, które zainicjowane zostało z dniem wpływu jej żądania do organu. Dostarczenie tej informacji uczestnikom postępowania jest zaś gwarancją zapewniającą właściwą ocenę sytuacji i prawidłową ochronę interesów zainteresowanych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła ona o wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zobowiązanie organu do ustalenia przyczyn zwłoki i zobowiązanie organu do podjęcia środków zapobiegających naruszania terminów załatwiania spraw w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej wskazując, iż w dniu [...] maja 2011 r. strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania nadzorczego. W zawiadomieniu tym pouczono również strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Obecnie zaś organ oczekuje na zwrotne potwierdzenia odbioru tych zawiadomień.
W piśmie procesowym z [...] września 2011 r. skarżąca poinformowała, że rozstrzygnięcie sprawy objętej jej wnioskiem nadal nie zostało przez organ podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powołana dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a, a więc m.in. w sprawach w których organ zobowiązany jest do wydania decyzji administracyjnej. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w takich sprawach, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (art. 149 § 1 p.p.s.a.)
Bezczynność organu zachodzi zaś, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność organu administracji publicznej miarodajny jest przy tym stan z daty rozpoznania sprawy przez Sąd, a nie stan istniejący w dacie jej wniesienia.
Na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujących do dnia 10 kwietnia 2011 r., jak też obowiązujących obecnie (w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. – o zamianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), organy administracji publicznej zobligowane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 36 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 (od dnia 11 kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Przy czym od 11 kwietnia 2011 r. dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (jak też innych organów, w stosunku do których nie istnieje organ wyższej instancji), uwarunkowana jest uprzednim wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki, uzasadniające wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., gdyż organ wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania pozostaje nadal w zwłoce.
Przedmiotem skargi J. P. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., polegająca na nierozpoznaniu jej wniosku z [...] marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 1996 r. nr [...]. Skarga ta wniesiona została w sprawie podlegającej kognicji sądu i poprzedzona została wezwaniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., co czyni ją dopuszczalną. Za równoważne wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa uznać bowiem należy w realiach niniejszej sprawy pismo skarżącej z [...] kwietnia 2011 r. zatytułowane "zażalenie". O tym wszak jaki charakter ma pismo nie decyduje jego nazwa ale treść pisma, odzwierciedlająca rzeczywistą intencję strony je wnoszącej. Nie budzi zaś wątpliwości Sądu, że wolą strony wyrażoną w tym piśmie było wezwanie organu do usuniecie stanu bezprawności, które w jej ocenie, przejawiało się w braku nadania biegu żądaniu z [...] marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium wpłynął do organu w dniu [...] marca 2011 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu [...] maja 2011 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, w tym informacji zawartych w piśmie procesowym strony z [...] września 2011 r., Kolegium dotychczas nie podjęło rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt nie wynika również by organ informował stronę o przyczynach zwłoki i wskazywał dodatkowy termin zakończenia postępowania, czym uchybił normie zawartej w art. 36 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Sąd nie mógł natomiast uwzględnić zawartego w skardze żądania dotyczącego zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do ustalenia przyczyn zwłoki oraz podjęcia środków zapobiegawczych naruszania terminów załatwiania spraw w przyszłości, gdyż stosowania tego rodzaju środków prawnych przez sąd nie przewidują ani przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też przepisy innych ustaw. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 in fine powołanej wyżej ustawy, sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku