Uzasadnienie
W.Z. działający przez pełnomocnika adwokata I.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. jako "[...]" dz.nr [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość skarżący wystąpił do Prezydenta [...] przy piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. Do dnia wniesienia skargi wniosek nie został rozpoznany, pomimo ustalenia wszelkich kwestii formalnych niezbędnych do dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości.
Bezczynność organu była już przedmiotem zażalenia złożonego przez skarżącego do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] r. uznał je za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta [...] do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 31 marca 2013 r.
Pomimo upływu terminu zakreślonego przez Wojewodę decyzja administracyjna nie została przez organ wydana. Organ nie podjął nawet czynności zmierzających do rozpoznania wniosku – w sprawie nie został powołany biegły do oszacowania nieruchomości, co jednoznacznie wskazuje, iż sprawa terminowo nie zostanie rozpoznana.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa.
Prowadzone postępowanie odszkodowawcze toczy się na wniosek spadkobierców byłego właściciela nieruchomości, w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.).
Organ podkreślił, że w chwili obecnej postępowanie znajduje się na etapie określania dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz tego jakie było przeznaczenie ww. terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] sierpnia 1931 roku.
Jednocześnie organ wskazał, że pełnomocnik strony pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. został poinformowany, o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 119 § 2 ppsa, sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W przedmiotowej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi na bezczynność, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Zgodnie z art. 149 ustawy ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (w brzmieniu przepisu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r.).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość, był zatem bezczynny.
Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że organ pismami z dnia 31 października 2012 r. zwracał się do podległych sobie jednostek organizacyjnych m. in. Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego w Dzielnicy [...] o przesłanie o dokumentacji inwestycyjnej nieruchomości oraz Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931r. i kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura odbudowy [...] z lat 1945-1946 dotyczących przedmiotowej nieruchomości.
W związku z tym, że wnioskowanej dokumentacji nie uzyskał po zwrocie akt od Wojewody [...], który rozpoznał zażalenia skarżącego na bezczynność organu, wezwania Prezydenta zostały ponowione.
Sąd oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania odszkodowawczego, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, bezczynność organu, choć naganna nie nosi cech rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w przedmiotowej sprawie od dnia wpłynięcia wniosku skarżącego, organ podejmował działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie, o czym świadczą gromadzone w sprawie materiały dowodowe. Z akt sprawy wynika również, że organ informował strony o postępach w sprawie, wskazując na przyczyny niemożności zakończenia postępowania.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149, art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.