Uzasadnienie
W dniu 26 listopada 2013r. L. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W.przy ul. [...].
W uzasadnieniu skargi podniosła, że Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013r. wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy do dnia 24 września 2013r. Pomimo tego organ do daty wniesienia skargi nie zrobił w sprawie nic.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy d. ul. [...] pochodzącej z [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279).
Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] Prezydent W. ustalił odszkodowanie za [...]m kw. stanowiące część gospodarstwa rolnego położonego przy d. ul. [...] pochodzącego z [...]. Obecnie przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za pozostałą część ww gruntu o pow. [...] m kw., zgodnie z art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Na skutek zażalenia wniesionego przez stronę postępowania Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi W. trzymiesięczny termin zakończenia postępowania o ustalenie odszkodowania tj. do dnia [...] września 2013r.
Ponadto wskazano, ze w toku całego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji, a pismem z [...] października 2013r. strona została poinformowana o konieczności sporządzenia operatu szacunkowego określającego wysokość odszkodowania oraz o konieczności zabezpieczenia środków pieniężnych na jego wypłatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
W przedmiotowej sprawie skarżąca w dniu 5 lutego 1985r. złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości rolnej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego położonego w W. przy ul. [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2009r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości informując jednocześnie, że wniosek o przyznanie odszkodowania w pozostałej części o pow. [...] m kw. stanowiącej działki nr [...] i [...] z obrębu [...] nastąpi odrębną decyzją.
W sprawie bezsporny jest fakt, że od dnia złożenia przez stronę skarżącą wniosku o ustalenie odszkodowania do dnia wyrokowania, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości przedmiotowej o pow. [...] m kw. Podkreślenia wymaga, że od dnia wydania decyzji z dnia [...] listopada 2009r. ustalającej odszkodowanie za część przedmiotowej nieruchomości Prezydent W. nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania, nie powiadomił strony o przyczynach zwłoki i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. skarżąca wniosła zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość i w wyniku jego rozpatrzenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Wyznaczony termin nie został jednak przez Prezydenta zachowany i do dnia wyrokowania w sprawie nie zostało wydane jakiekolwiek rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę.
Ponadto wskazać należy, że organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 kpa i nie powiadamiał strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, nie wskazując też nowego terminu załatwienia sprawy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa Dz.U Nr 34 poz. 134), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa, w szczególności z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie zachodzi jedynie konieczność sporządzenia operatu szacunkowego by zakończyć postępowanie.