Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. C. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o przyznanie i wypłacenie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za utraconą nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie jako [...] rej. hip. [...], działka lit. [...], stanowiącą dawną własność L. W. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Stanowiąca własność L. W. nieruchomość [...] położona przy ul. [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. - o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i z dniem jego wejścia w życie przeszła na własność gminy W., a następnie, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. - o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U Nr 14, poz. 130), na własność Skarbu Państwa. Aktualnie wchodzi ona w skład dziełek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...], a także nr [...] z obrębu [...] i stanowi własność W. Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość wszczęte zostało przez spadkobiercę L. W. – C. W. (post. Sądu Rejonowego [...]), wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r., który wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2000 r. W związku z brakiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy objętej ww. wnioskiem w terminie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, skarżący wniósł pismem z dnia [...] listopada 2010 r. do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłość prowadzonego postępowania.
W następstwie rozpoznania tego zażalenia Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], uznał je z uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2011. W wyznaczonym przez Wojewodę terminie organ sprawy jednak nie rozpoznał i pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. poinformował pełnomocnika strony, iż ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe zakończenie przedmiotowego postępowania w terminie wyznaczonym prze Wojewodę.
Jednocześnie organ wskazał, że w sprawie dodatkowego wyjaśnienia wymaga kwestia daty, od której dawny właściciel utracił możliwość posiadania części przedmiotowej nieruchomości, zabudowanej pod koniec lat pięćdziesiątych budynkiem produkcyjnym dla [...] Spółdzielni [...]. Jako przewidywany termin zakończenia postępowania i wydania decyzji w sprawie organ wskazał [...] września 2011 r.
W tym stanie rzeczy C. W. – reprezentowany przez r.pr. M. A., pismem z dnia [...] maja 2011 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., zarzucając mu rażące przekroczenie terminów rozpoznania sprawy, zakreślonych kodeksem postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W. toczy się już od [...] lat i jest to wystarczający okres na wnikliwe i dokładne zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego, a także wydanie w sprawie decyzji. Brak zaś rozstrzygnięcia sprawy przez organ stanowi, jego zdaniem, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzut wniósł on o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł on, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wyjaśnił, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Natomiast dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze kwestia daty, w której dawny właściciel utracił możliwość posiadania części przedmiotowej nieruchomości zabudowanej pod koniec lat pięćdziesiątych budynkiem produkcyjnym dla [...] Spółdzielni [...]. Organ wskazał jednoczenie na poinformowanie strony o terminie załatwienia sprawy. Z tego też względu wniósł on o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku wniesionego przez C. W. (następcę prawnego dawnego właściciela nieruchomości warszawskiej ozn. hip. [...], rej. hip. [...], działka lit. [...]), o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).odszkodowania za tą nieruchomość.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujących do dnia 10 kwietnia 2011 r., jak też obowiązujących obecnie (w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. – o zamianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), organy administracji publicznej zobligowane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 36 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 (od dnia 11 kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez C. W. w 2000 r. wniosek o przyznanie odszkodowania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. W prawdzie organ w tym czasie prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu załatwienie sprawy, jednakże mimo upływu ponad [...] lat od jego zainicjowania, postępowania tego nie zakończył wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Zaś o przyczynach niedotrzymania terminu rozpoznania sprawy oraz o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania poinformował on stronę po raz pierwszy dopiero w dniu [...] października 2005 r. (pismo nr [...]). Przy czym termin ten został określony w sposób wadliwy. Organ nie wskazał bowiem ściśle oznaczonego terminu w jakim sprawa zostanie załatwiona, lecz ograniczył się w tym względzie wyłącznie do stwierdzenia, że "po zgromadzeniu całości materiału dowodowego przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony bez zbędnej zwłoki".
Tak nieprecyzyjne oznaczenie dodatkowego terminu, sprzeczne jest zaś z uregulowaniem zawartym w art. 36 § 1 k.p.a. i w istocie stanowi nadużycie instytucji przedłużenia postępowania administracyjnego. Podobnie, zdaniem Sądu, ocenić należy przedłużanie tego postępowania o okres czasu przekraczający maksymalne terminy prowadzenia postępowania określone w art. 35 § 3 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (vide pismo Kierownika Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa Urzędu W. z [...] czerwca 2011 r. nr [...]).
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku strony, o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.