Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 lutego 2016 r. S. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 17 września 2015r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniosła, że do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o umorzenie postępowania wszczętego wniesioną skargą, wskazując m. in., że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] zawieszono postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 1949 r. do czasu zakończenia postępowania sądowo – administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymującej w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1957 r., nr [...].
Wskazano następnie, iż wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2049/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. w części stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1957 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. w zakresie dotyczącym sprzedanego lokalu nr [...] znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] i w tej części przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponadto wskazano, iż wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn akt I SA/Wa 2049/13 i oddalił skargę.
Następnie podniesiono, iż w odpowiedzi na pismo Prezydenta w dniu 3 marca 2016 r. (pismo przesłane faksem) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że przed Kolegium nie toczy się żadne postępowanie dotyczące nieruchomości [...]. Przy piśmie z dnia 8 marca 2016 r. Kolegium zwróciło Prezydentowi akta sprawy.
Wskazano, iż w związku z powyższym w dniu [...] marca 2016 r. Prezydent W. podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...].
Na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej S. L. – radca prawny M. L. oświadczyła, że skarżąca wszelkie prawa do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania przekazała w drodze darowizny swojej córce E. T. Na dowód powyższego pełnomocnik przedłożyła kopie aktu notarialnego oraz pełnomocnictwo do działania w imieniu E. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony skarżącej.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku z dnia 29 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. Ksawerów nr [...] wpłynął do organu w dniu 31 stycznia 1949 r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] podjął z urzędu postępowanie w sprawie rozpoznania w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (DZ.U.. Nr 50, poz. 279) wniosku z dnia 31 stycznia 1949r. złożonego przez dawnego właściciela hipotecznego K. K., w odniesieniu do nieruchomości położ[...]sierpnia 2013 r., nr [...].
Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.
W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], okres zawieszenia przedmiotowego postępowania oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.