Uzasadnienie
M. O. reprezentowana przez radcę prawnego D. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na nie rozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) dalej jako u.g.n. - za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...] oznaczaną jako "[...]", przejętą na własność Państwa mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. nr 50, poz. 279).
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r., wystąpiła o przyznanie jej odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Strona podkreśliła również, że w dniu [...] sierpnia 2010 r., zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r., znak [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...], stanowiącej część osady [...] wsi [...] zapisaną w tabeli likwidacyjnej nr [...] o pow. [...] m2.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1973 r., znak: [...] ustalającej odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość.
Pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 6 lutego 2010 r., do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] znak: [...] uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że za początek biegu ustawowego terminu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania należy uznać nie dzień złożenia wniosku o odszkodowanie tj. [...] marca 2010 r., ale dzień zwrócenia akt własnościowych i odszkodowawczych przedmiotowej sprawy przez Wojewodę [...].
W ocenie skarżącej stanowisko Wojewody [...] jest błędne, bowiem organ uzależnia rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania od wyniku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu odszkodowania. Skarżąca uważa, że właściwym zachowaniem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie odszkodowania w sytuacji, gdy w toku postępowania zostanie ustalone, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja o przyznaniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, jest wydanie decyzji odmownej, a nie dwuletnie pozostawanie w bezczynności.
M. O. zaznaczyła, że do chwili złożenia niniejszej skargi Prezydent W. nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania. Jej zdaniem organ pozostaje w bezczynności oraz przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Postępowanie toczy się od ponad dwóch lat i sprawa nadal nie została zakończona.
Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ zaznaczył, że w toku prowadzonego przed organem postępowania o przyznanie odszkodowania zgromadzono szereg materiałów majach na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz.. 651 ze zm.). Z uwagi na konieczność ustalenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką pismem z dnia [...] maja 2012 r. wystąpiono do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o przesłanie dokumentów potwierdzających zagospodarowanie powyższej nieruchomości. Ponadto wskazano, że pismem z dnia [...] marca 2012 r., pełnomocnik skarżącej został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi M. O. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku wyżej wymienionej z dnia [...] marca 2010 r., o odszkodowanie za opisaną w nim nieruchomość. Na wstępie należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).
Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał – w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego - sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Wspomnieć należy, że wniosek M. O. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do organu w dniu [...] marca 2010 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Mimo upływu prawie roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. W ocenie sądu takie postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Ponadto podważa ono także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Nie zmienia również oceny sądu fakt, że Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżącej na nie załatwienie w terminie przez Prezydenta W. sprawy odszkodowania. Okoliczność prowadzenia "równoległego" postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PRN o przyznaniu odszkodowania skutkuje jedynie tym, że Prezydenta W. ma obowiązek rozważenia i ewentualnego zastosowania możliwości procesowych, które przewiduje kodeks postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy administracyjnej jest uzależnione od wyniku innego postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika tymczasem, aby fakt prowadzenia przed innym organem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PRN, został uznany przez Prezydenta W. za przeszkodę w rozpoznaniu wniosku skarżącej.
Z uwagi na obowiązek wynikający z treści przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd pragnie wskazać, że w okresie trwania stanu bezczynności Prezydent W. podejmował czynności wskazujące na zamiar zakończenia postępowania (występował o akta własnościowe, o wydruk informacji z rejestru gruntów, odbitki z mapy sytuacyjnej), jak również poinformował stronę, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. (por. pismo Kierownika Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]). Dlatego zwłoka organu nie ma w ocenie sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.