Uzasadnienie
J. P., S. T., C. A., E. A. reprezentowani przez adw. J. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku dekretowego o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy [...] w W. o nr hip. [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że Prezydent W. nie rozpoznawał wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości ze względu na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...].05.1948 r. o przywróceniu J. N. i J. vel H. P. terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], nr hip. [...].
Powyższe postępowanie zostało zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r. [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 1948 r. orzekającej o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
W związku z powyższym akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane do Urzędu [...] Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. [...] lipca 2010 r. Organ nie podjął żadnej czynności w sprawie ani też nie wyznaczył dodatkowego terminu załatwienia sprawy.
Pomimo ponagleń organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dnia [...] grudnia 2011 r. złożono zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., wniesione w sprawie zażalenie, uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin do załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2011 r.
Prezydent W., mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem. Zdaniem skarżących Prezydent W. rażąco przekroczył termin do załatwienia sprawy, nie wyznaczył dodatkowego terminu jej załatwienia i nie wyjaśnił przyczyn zwłoki zgodnie z art. 36 kpa. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący dodatkowo wezwał Prezydenta W. do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że ze względu na wyjątkowo skomplikowany charakter sprawy wynikający z konieczności właściwego określenia terminu objęcia nieruchomości w posiadanie nie był w stanie rozpoznać sprawy w terminie określonym w kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Zgodnie z art. 149 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 sąd może orzec tylko o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności, a poza sporem jest, że przekroczył on termin określony w art. 35 § 3 kpa i do dnia rozprawy, nie wydał orzeczenia w przedmiotowej sprawie.
Należy zaznaczyć, że organ nie rozpoznał merytorycznie sprawy także w terminie, który wyznaczyło mu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. tj. do dnia [...].03.2011 r., dlatego też Sąd uznał skargę na bezczynność Prezydenta W. za zasadną.
Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż podejmuje systematyczne działania w sprawie.
Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie, z bezczynnością organu administracji publicznej, mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Poza tym dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia to, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
Z tych względów organ nie może skutecznie bronić się tym, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest skomplikowane i z przyczyn obiektywnych nie mogło być załatwione w terminie wskazanym przez SKO w W. Skoro zatem postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało do chwili rozpoznawania skargi zakończone merytorycznie organ pozostaje w ewidentnej bezczynności, dlatego też Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.