Uzasadnienie
M.T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej nie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] "[...]".
Skarżący domagał się zobowiązania Prezydenta do rozpoznania tego wniosku w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym orzeczeniem.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest działaniem dekretu warszawskiego z 26 października 1945 r. Wniosek dekretowy został złożony 11 lutego 1949 r. Prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione jedynie na części nieruchomości, a co do pozostałej części decyzje dekretowe odmówiły ustanowienia tego prawa.
W dniu 23 maja 2008 r. jeden ze spadkobierców właścicieli dekretowych – J.R. złożył wniosek o odszkodowanie za nieruchomość, co do której nie ustanowiono prawa użytkowania wieczystego. Wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany. Na skutek zażalenia skarżącego na bezczynność Prezydenta W., Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2011 r.
Pismem z 17 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do organu o wykonanie postanowienia Wojewody i powołanie rzeczoznawcy celem wyceny nieruchomości. Odpowiadając na powyższe wystąpienie organ poinformował, że postępowanie zostanie zakończone do 30 października 2012 r.
Skarżący zarzucił, że przedmiotowa sprawa toczy się od 65 lat i organ do chwili obecnej nie przyznał spadkobiercom rekompensaty za zajęte nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że strony zostały poinformowane o terminie zakończenia postępowania do 30 października 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie Sąd rozważył dopuszczalność wniesionej skargi uznając, że dotyczy ona sprawy administracyjnej oraz że skarżący wyczerpał skutecznie tryb z art. 37 § 1 kpa poprzez wniesienie zażalenia do Wojewody [...].
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 kpa). Z kolei z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 kpa
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Organ rozpoznając wniosek o odszkodowanie przekroczył maksymalne terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach i do dnia orzekania przez Sąd nie wydał rozstrzygnięcia.
Wniosek o odszkodowanie został złożony 23 maja 2008 r.
Nie ulega więc wątpliwości, że Prezydent W. nie załatwił w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa sprawy, albowiem nie wydał we wskazanym w tym przepisie terminie decyzji kończącej postępowanie.
Organ administracji powinien w postępowaniu stosować wszelkie prawem dopuszczalne środki zmierzające do poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych i zakończenia postępowania w rozsądnym terminie.
W niniejszej sprawie pomimo uznania przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] marca 2011 r. zażalenia skarżącego na bezczynność za uzasadnione i wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy do 30 czerwca 2011 r. sprawa nie została zakończona.
Po złożeniu wniosku o odszkodowanie w maju 2008 r. organ dopiero pismami z 11 lipca 2008 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego i Biura Architektury i Planowania Urzędu W. o nadesłanie stosownych dokumentów, a następnie dopiero w październiku 2008 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w W. – [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o nadesłanie zaświadczenia o treści dawnej księgi wieczystej "[...]". Kolejne pisma o nadesłanie dokumentów organ wystosował w styczniu, marcu, kwietniu i maju 2009 r. (do Biura Gospodarki Nieruchomościami Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych, Wydziału Obrotu Nieruchomościami Urzędu W.). Następnie do listopada 2009 r. organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie.
Z akt administracyjnych nie wynika, ażeby w 2010 r. i na początku 2011 r. Prezydent podejmował czynności mające na celu rozpoznanie wniosku. Natomiast ostania czynność została podjęta 14 czerwca 2011 r., kiedy to organ ponownie zwrócił się do Archiwum
W. o przesłanie decyzji lokalizacyjnych i innych dokumentów określających przejęcie nieruchomości.
Należy podkreślić, że organ nie koncentrował podejmowanych czynności, a także przez wiele miesięcy nie podejmował żadnych działań, aby zakończyć sprawę.
Zatem uznać należy, że skarga na bezczynność organu jest uzasadniona.
Zdaniem Sądu bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zaistnienia rażącego naruszenia prawa wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173).
W związku z tym, że przepisy ww. ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. nie zawierają jakichkolwiek rozstrzygnięć intertemporalnych uznać należy, że nałożyły one na sąd administracyjny obowiązek orzekania w tym zakresie, w każdym przypadku, gdy wyrok uwzględniający skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania zapada po dniu 17 maja 2011 r., niezależnie od tego, kiedy skarga została złożona i jakiego okresu bezczynności dotyczy.
Za uznaniem, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa przemawia w pierwszym rzędzie jej długotrwałość – ponad cztery lata. Jak wyżej wskazano ostatnią czynnością podjętą w tej sprawie było zwrócenie się przez organ pismem z 14 czerwca 2011 r. do Archiwum W. Mimo udzielonej w dniu 8 września 2011 r. odpowiedzi przez dyrektora Archiwum w sprawie nie są podejmowane żadne czynności, a do chwili orzekania przez Sąd decyzja w sprawie nie została wydana.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270) zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowej sprawy w terminie wskazanym w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.