Uzasadnienie
E. R. pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] dotyczącej przekazania [...] Spółdzielni [...] na 99 lat w użytkowanie wieczyste działek wymienionych w tej decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy W. K. wnioskiem z dnia 16 sierpnia 1999 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr [...], która została wywłaszczona jej poprzednikom prawnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2000 r. W. K. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, natomiast pismami z dnia 6 września 2000 r., 9 listopada 2000 r., 9 listopada 2004 r., 16 maja 2005 r., 16 kwietnia 2007 r., 14 listopada 2008 r., 8 grudnia 2008 r. składała dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] uchyliło własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. i stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 369/09 uchylił ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchyliło własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. i umorzyło postępowanie w sprawie.
Ponownie rozpoznając wniosek W. K. z dnia 16 sierpnia 1999 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] października 2010 r. nr [...], stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2462/10 uchylił ww. decyzje z dnia [...] sierpnia 2010 r. i [...] października 2010 r. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem przesłano organowi w sierpniu 2011 r.
W dniu 30 stycznia 2014 r. w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. złożone zostały odpisy skrócone aktu zgonu W. K. i A. K. wraz z aktami poświadczenia dziedziczenia po ww. osobach, z których wynika, że w miejsce wnioskodawczyni wstąpiła obecnie E. R. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. E. R. wezwała organ do zajęcia stanowiska w sprawie, wydania decyzji oraz o poinformowanie o stanie postępowania, a także przewidywanego terminu jego zakończenia.
Wobec braku odpowiedzi, pismem z dnia 24 października 2014 r. E. R. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w niniejszej sprawie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 8 grudnia 2014 r. skarżąca wskazała, że organ od ponad 3 lat po uchyleniu ostatnio wydanych decyzji przez Sąd, do dnia wniesienia skargi nie zakończył postępowania w sprawie. Zakończenie tego postępowania ma natomiast kluczowe znaczenie dla skarżącej, bowiem stanowi ono zagadnienie wstępne w odniesieniu do postępowania w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, które to postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. W tej sytuacji uznać należy, że organ naruszył przepisy art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, wyjaśniając, że w dniu [...] stycznia 2015 r. wydana została decyzja nr [...], mocą której stwierdzono nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie z kolei do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność (przewlekłość) organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku W. K., w miejsce której wstąpiła skarżąca, stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr [...].
Zdaniem Sądu, wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazanej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku W. K. z dnia 16 sierpnia 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1997 r. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość ma charakter rażącego naruszenia prawa, a to ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak jakichkolwiek prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że organ trzykrotnie wydawał już decyzje drugoinstancyjne w niniejszej sprawie, przy czym ostatnia z nich, tj. decyzja z dnia [...] października 2010 r. uchylona została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r. Wskazać jednak należy, że po zwróceniu przez Sąd akt niniejszej sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, tj. w sierpniu 2011 r., organ nie podjął już żadnej czynności zmierzającej do merytorycznego załatwienia sprawy, jak również nie informował stron postępowania o przyczynach zwłoki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zareagowało również na pisma skarżącej wzywające do wydania decyzji, które pozostały bez odpowiedzi.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną było wynikiem niepodejmowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.