Uzasadnienie
E. S. w piśmie z dnia 5 kwietnia 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie polegającą na braku rozpatrzenia sprawy dotyczącej wypłaty zasiłku chorobowego wraz z odsetkami. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania stosownej decyzji o wypłacie zasiłku chorobowego wraz z odsetkami i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał sprawę wypłaty skarżącej zasiłku chorobowego do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie, jednak decyzja w tej sprawie do dnia wniesienia skargi nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) i wskazał, że strona nie wniosła ponaglenia, co oznacza, że w sprawie nie zostały wyczerpane przysługujące skarżącej środki zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 powołanego artykułu).
Stosownie natomiast do art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. w zakresie wydawania decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Jak wynika z powyższego, sądy administracyjne są właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Zatem przedmiotem skargi na bezczynność może być wyłącznie bezczynność organów w tych przypadkach, gdy strona ma prawo żądać od organu podjęcia czynności (np. wydania postanowienia, decyzji lub innego aktu), która stanowić może przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. Nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi E. S. uczyniła bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w przedmiocie wypłaty zasiłku chorobowego wraz z odsetkami.
Zgodnie z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 1732). środki odwoławcze od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydawanych na podstawie tej ustawy, tj. m.in. w przedmiocie przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego, określają odrębne przepisy. Takim odrębnym przepisem jest zaś art. 83 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), który stanowi, że od decyzji Zakładu, wydanych w zakresie indywidualnych spraw, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Jak z kolei stanowią przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.c.), do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński oraz pogrzebowy (art. 4778 § 2 pkt 1 k.p.c.).
Jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (art. 4779 § 4 k.p.c.).
Kompetencje sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ograniczone są z kolei do spraw, wymienionych enumeratywnie w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sprawy te dotyczą decyzji przyznających świadczenia w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiających przyznania takiego świadczenia, decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że sprawy dotyczące zasiłku chorobowego, w tym również bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tego rodzaju sprawach, pozostają poza kognicją sądów administracyjnych. W konsekwencji złożona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Z tych powodów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.