Uzasadnienie
Pismem z 9 lutego 2016 r. (data wpływu do Sądu 16 marca 2016 r.) H. K., M. K. i A. B., reprezentowane przez radcę prawnego P. B., złożyły skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 13 lipca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" rej. hip. [...]
W skardze zarzuciły organowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego wniosły o:
- 1) wyznaczenie Prezydentowi terminu dwóch miesięcy do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 50, poz. 279) za ww. nieruchomość;
- 2) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżące przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające uzasadniać uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, ze w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego, faktycznej możliwości władania omawianą działką pismami z dnia 11 marca 2016 r. wystąpiono o przesłanie niezbędnych dokumentów dotyczących ww. nieruchomości. Ponadto organ wskazał, że pełnomocnik skarżących pismem z dnia 23 listopada 2015 r. został poinformowany o stanie sprawy oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania tj. 31 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga H. K., M. K. i A. B. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent miasta W. w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Wniosek wpłynął do organu w dniu 14 lipca 2015 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad 9 miesięcy od złożenia opisanego wniosku, Prezydent miasta W. nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.
Jednocześnie, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu – aczkolwiek naganna - nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Orzekając o powyższym Sąd wziął pod uwagę datę złożenia wniosku skarżących wszczynającego przedmiotowe postępowanie (13 lipca 2015 r.) oraz fakt, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podejmował czynności zmierzające do zebrania całości materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, choć tylko raz poinformował skarżące o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do czego był zobligowany mocą art. 36 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).