Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy dawnej ulicy [...], oznaczoną numerem hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 278).
W uzasadnieniu swojej skargi wskazała, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] zobowiązał Prezydenta Miasta W. do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w ciągu trzech miesięcy. Skarżąca uzasadniła ponadto, że starania o prawo wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu lub o odszkodowanie jej rodzina (wcześniej rodzice teraz ona wraz z rodzeństwem jako spadkobiercy) czyni od ponad 60 lat t.j. od 1946 r. Wyjaśniła, że przełomowe znaczenie dla niniejszej sprawy miał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2003 r., który uchylił decyzje organów administracji odmawiających spadkobiercom byłych właścicieli prawa użytkowania do przedmiotowego gruntu.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że strona została poinformowana o tym, że w związku z analizą zgromadzonej dokumentacji oraz koniecznością wykonania operatu szacunkowego nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym przez Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Wskazał ponadto, że organ poinformował pełnomocnika strony o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 30 września 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi w sprawie, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego orzeczenia.
Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2).
W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia 11 kwietnia 2011 r., także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie.
Bezspornym jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania przez Sąd nadal pozostaje w zwłoce.
Wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy dawnej ul. [...] został złożony w dniu 26.08.2010r. i do chwili obecnej nie został rozpoznany.
Pomimo przekroczenia wszelkich terminów wynikających z treści art. 35 k.p.a. organ nie rozpatrzył sprawy ani też nie poinformował stron o przyczynach zwłoki jak również nie wyznaczył nowego terminu jej rozpoznania. Uczynił to dopiero po złożeniu przez skarżącą skargi na jego bezczynność w dniu 09.11.2011r.
Należy zaznaczyć, że organ nie dotrzymał także terminu załatwienia sprawy, który sam wyznaczył na dzień 31.03.2012r.. Dlatego też pomimo, iż organ ustalił kolejny termin na załatwienie sprawy na dzień 30.09.2012 r.. Sąd uznał skargę za zasadną.
Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia, stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Jak wynika z akt sprawy organ podejmował działania mające na celu gromadzenie materiału niezbędnego do rozpoznania przedmiotowego wniosku, chociaż dokonywał tego opieszale. Między innymi występował o udzielenie informacji do Archiwum Państwowego [...], do Wydziału Budownictwa i Architektury Dzielnicy [...], Zespołu Medycznych Szkół Policealnych w W. oraz zlecił badanie ksiąg wieczystych przedmiotowej nieruchomości.
Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to w zaistniałej w takim stanie faktycznym bezczynności, nie można zakwalifikować jako rażącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.