Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Powyższy wniosek wpłynął do Prezydenta [...] w dniu [...] listopada 2010 r. i został przekazany do właściwiej jednostki organizacyjnej urzędu (pismo z dnia 3 stycznia 2011 r. i 18 stycznia 2011 r.).
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ zwrócił się do innych jednostek Urzędu [...] o przesłanie kopii odbitki z mapy ewidencyjnej z wykreślonymi granicami hipotecznymi objętej postępowaniem nieruchomości oraz granicami tych działek ewidencyjnych, w skład których wchodzi powyższa nieruchomość oraz o rozliczenie ww. nieruchomości hipotecznej według aktualnych działek ewidencyjnych.
W odpowiedzi na powyższe żądanie Biuro Geodezji i Katastru Urzędu przekazało w dniu [...] maja 2012 r. (data prezentaty) wydruk z mapy ewidencyjnej, kopię mapy z materiałów archiwalnych oraz kopię rozliczenia powierzchni działek ewidencyjnych.
W dniu 27 lutego 2013 r. wnioskodawca przedłożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające spadek po L. W. z d. S. W związku ze złożonym przez wnioskodawców zażaleniem z dnia [...] marca 2013 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, Prezydent [...] przy piśmie z dnia [...] maja 2013 r. udzielił Wojewodzie [...] informacji o prowadzonym postępowaniu. Ponadto w dniu [...] maja 2013 r. zawiadomił wnioskodawcę o nowym terminie zakończenia prowadzonego postępowania (do dnia 30 sierpnia 2013 r.) oraz zwrócił się do Archiwum [...] o przesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. oraz dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie ww. nieruchomości, w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo-odbiorczych. Ponadto wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu o przesłanie dokumentacji dotyczacej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania – w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem - decyzji kończącej postępowanie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
Ponadto wskazał, że w niniejszym postępowaniu terminy wskazane w art. 35 kpa zostały przekroczone, a organ nie wydał decyzji i nie zawiadomił strony postępowania o zaistnieniu zwłoki. Niewydanie decyzji do chwili obecnej stanowi naruszenie art. 12 kpa – zasady szybkości postępowania
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Dodał, że w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach zwłoki.
Do dnia rozpoznania skargi Sąd nie uzyskał informacji o rozpoznaniu przedmiotowego wniosku A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent [...] od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, w 2010 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za uprzednio wskazaną nieruchomość.
Po otrzymaniu wniosku organ przez blisko 2 miesiące przekazywał go właściwej jednostce urzędu. Zaś pierwsze działania w sprawie, mające na celu zgromadzenie potrzebnej dokumentacji, podjął dopiero w kwietniu 2012 r. Po czym ponownie przez rok nie wykonywał żadnych czynności w sprawie.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2010 r., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem Prezydent [...] podjął rozciągnięte w czasie czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy i m.in. na skutek wniesionej skargi do Sądu, poinformował strony o terminie zakończenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy., orzekł jak w sentencji.