Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość [...].
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody wniósł T. K. W dniu 20 stycznia 2014 r. ww. odwołanie, przekazane przez Wojewodę [...], wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.
Pismem z dnia 11 marca 2014 r. T. K. wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o niezwłoczne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. T. K., reprezentowany przez radcę prawnego E. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pomimo upływu terminu, zakreślonego przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, do rozpoznania sprawy organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, czym rażąco naruszył art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że postępowania dotyczące decyzji wydanych na podstawie tzw. dekretu [...] oraz odszkodowań są postępowaniami dotyczącymi decyzji wydanych sprzed kilkudziesięciu laty, stan prawny nieruchomości jest złożony, a ustalenia stron czasochłonne. Ponadto podkreślił, że przy wielości prowadzenia takich postępowań, nawet w sytuacji gdy nie jest konieczne gromadzenie materiału dowodowego, nie jest możliwe dochowanie terminów wynikających z przepisów k.p.a. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy poddany został analizie, a organ przystąpił do sporządzenia rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy, potwierdzoną za zgodność z oryginałem, kopię decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto, z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności lub przewlekłości już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury i Rozwoju w dniu wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, bowiem organ ten rozpoznał odwołanie T. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] i wydał decyzję dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r., nr [...], tj. przed dniem rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Wydanie przez organ powyższej decyzji wyłącza możliwość wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania odwołania T. K. od ww. decyzji Wojewody [...]. Organ załatwił bowiem sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe w tym zakresie. Organ wydał akt, czego domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego.
Podkreślenia jednak wymaga, że chociaż wydanie przez organ rozstrzygnięcia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc działanie organu, Sąd doszedł do przekonania, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność w rozpoznaniu odwołania skarżącego choć naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Bez wątpienia bowiem skomplikowany i złożony charakter tego typu postępowań czyni praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia (jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego). Powyższe okoliczności, w znacznym więc stopniu, determinują ocenę Sądu w tym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku - na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.