Uzasadnienie
M. L., J. L., W. L. i M. L. pismem z dnia 2 lutego 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w W., pochodzącej z tabeli likwidacyjnej wsi [...] zwanej "[...]" – działka nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W. Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] przyznało byłej właścicielce F. L. odszkodowanie za ww. grunt w wysokości [...] zł, natomiast Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] kwietnia 1964 r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku skarżących (będących spadkobiercami F. L.) stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1964 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 1963 r.
M. L., J. L., W. L. i M. L. wnioskiem z dnia 10 grudnia 2010 r. wystąpili do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Pismem z dnia 23 lutego 2012 r. organ wezwał wnioskodawców do nadesłania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. L. W dniu 23 maja 2014 r. (data prezentaty organu) skarżący wystąpili do Wojewody [...], za pośrednictwem Prezydenta W., z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
Urząd W. pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru [...] o przesłanie informacji z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych wchodzących obecnie w skład przedmiotowej nieruchomości [...], natomiast pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. poinformował wnioskodawców, że z akt sprawy wynika, iż F. L. złożyła w wyznaczonym terminie wniosek w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do ww. gruntu. Wniosek ten do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany.
Wobec tego, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dopiero odmowa uwzględnienia takiego wniosku, bądź umorzenie postępowania w tym przedmiocie, daje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania. W tej sytuacji wniosek skarżących o ustalenie odszkodowania jest przedwczesny, a jego rozpoznanie będzie możliwe po rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.
W dniu 27 sierpnia 2014 r. Prezydent W. przekazał Wojewodzie [...] wniesione w dniu 23 maja 2014 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, natomiast Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uznał to zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi termin czteromiesięczny na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia.
W dniu 10 września 2014 r. do Urzędu W. wpłynęły dane z ewidencji gruntów dla działek wchodzących obecnie w skład nieruchomości.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 2 lutego 2015 r. skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), a nadto zgromadzony został materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Jedynym brakującym elementem jest sporządzenie operatu szacunkowego. W tej sytuacji nie wydając decyzji w sprawie organ naruszył przepisy art. 35 § 3 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. poinformował skarżących o konieczności rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przed rozstrzygnięciem wniosku o odszkodowanie. Skarżący pismem z dnia 18 stycznia 2015 r. cofnęli wniosek z dnia 24 stycznia 1949 r. o przyznanie własności czasowej do ww. gruntu. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Prezydent W. umorzył postępowanie w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. Do rozpatrzenia pozostał zatem wniosek w części będącej własnością W. Dopiero zakończenie postępowania "zwrotowego" umożliwi podjęcie czynności zmierzających do określenia, czy grunt objęty roszczeniem odszkodowawczym spełnia przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 13 grudnia 2010 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących z dnia 10 grudnia 2010 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Od momentu złożenia ww. wniosku minęło więc ponad 9 lat. Zdaniem Sądu był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem jedyne pismo informujące o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie (bez wskazania jednak terminu wydania rozstrzygnięcia) wystosowano do skarżących w dniu 26 sierpnia 2014 r., a to w związku z wniesionym do Wojewody [...] zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, a to ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak realnych i skutecznych prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z nadesłanych akt administracyjnych, przez okres ponad 9 lat od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, organ podjął jedynie dwie czynności w sprawie. Pierwszą z nich było zobowiązanie pełnomocnika skarżących do przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. L., podczas gdy odpis tego postanowienia załączony został do wniosku wszczynającego postępowanie (por. pismo organu z dnia 23 lutego 2012 r.). Drugą natomiast było wystąpienie w dniu 25 sierpnia 2014 r. do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości (żądane dokumenty wpłynęły w dniu 10 września 2014 r.).
Od tej daty, do dnia wniesienia skargi na bezczynność Prezydenta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (tj. 5 lutego 2015 r.), organ nie tylko nie wydał decyzji rozpoznającej wniosek skarżących, ale również nie podjął żadnej czynności wskazującej na jakąkolwiek jego aktywność w sprawie.
Sąd uwzględnił przy tym fakt, że przed organem równocześnie toczyło się postępowanie dotyczące wniosku F. L. złożonego w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu, które częściowo zakończone zostało decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającą postępowanie w odniesieniu do działek stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa. Jeżeli jednak organ doszedł do przekonania, że niezbędnym jest w pierwszej kolejności zakończenie innego postępowania, w niniejszej sprawie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego wnioskiem o odszkodowanie, to powinien podjąć stosowne czynności przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie narażając się na zarzut bezczynności w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o odszkodowanie.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną było wynikiem niepodejmowania przez Prezydenta W. działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.