Uzasadnienie
Dnia [...].08.2010 r. M.C. wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu z wniosku o wyłączenie spod egzekucji nieruchomości położonej w W., w obrębie [...], działka nr [...]. Domagał się stwierdzenia bezczynności organu i zobowiązania do wydania decyzji w sprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W piśmie procesowym złożonym w toku postępowania uzupełnił swoje żądanie o wydanie postanowienia nadzorczego w trybie art. 155 ustawy p.p.s.a.
W uzasadnieniu wskazał, iż wniosek złożył w dniu [...].06.2010 r. Po tej dacie, [...].07.2010 r. organ przeprowadził czynności egzekucyjne – odebranie nieruchomości. W dniu [...].07.2010 r. skierował do Wojewody [...] oraz Ministra Infrastruktury zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia złożenia skargi decyzja nie została wydana.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
W dniu [...].03.2010 r., na podstawie art.17 ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w W., stanowiącej działkę nr [...], w obrębie [...], stanowiącą własność w ¼ T.C. i w ¾ F.D., Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], mocą, której udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad żądanego zezwolenia w celu budowy drogi ekspresowej [...]. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec niewydania nieruchomości przez T.C. i F.D., Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].05.2010 r. z urzędu orzekł o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a następnie poinformował, że czynności egzekucyjne zostały wyznaczone na dzień [...].07.2010 r.
W dniu [...].06.2010r. M.C. wniósł do Wojewody [...] pismo w którym domagał się wyłączenie spod egzekucji wskazanej nieruchomości. Swoje żądanie uzasadnił faktem, że T.C. nabyła będącą przedmiotem postępowania nieruchomość w drodze zasiedzenia w czasie trwania ich małżeństwa, co oznacza, że stanowi ona ich wspólny majątek małżeński. Tymczasem tytuł wykonawczy wystawiony został jedynie wobec T.C., co przesądza, iż brak jest podstaw do kierowania egzekucji do majątku M.C.
Wniosek ten, pomimo wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 u.o.p.p.s.a oraz zaskarżenia zażaleniem z dnia [...].07.20010 r. bezczynności Wojewody [...] w trybie art. 37 k.p.a. i art. 17, 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do Ministra Infrastruktury, nie został rozstrzygnięty.
Wobec skutecznego przeprowadzenia wyznaczonych czynności egzekucyjnych – odebrania nieruchomości w dniu [...].07.2010 r., postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie wyłączenia spod egzekucji nieruchomości położonej w W., nr działki [...], obręb [...], argumentując, iż nie istnieje już przedmiot wyłączenia. Na powyższe postanowienie, w dniu [...].08.2010 r. M.C. złożył zażalenie. Wobec jego nierozpoznania przez Ministra Infrastruktury, w dniu [...].12.2010 r. wniósł skargę na jego bezczynność.
Po jej wniesieniu, w dniu [...].01.2011 r., Minister Infrastruktury uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o odmowie wyłączenia spornej nieruchomości spod egzekucji.
W uzasadnieniu wskazał, że niedopuszczalne było umorzenie postępowania w sprawie wniosku o wyłączenie nieruchomości spod egzekucji przez organ I instancji bez zbadania czy wniosek został złożony w terminie. Jednocześnie stwierdził, że terminowi temu skarżący uchybił, co uzasadnia wydanie decyzji o wskazanej wyżej treści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art.149 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z naruszenia prawa. W trybie cytowanego przepisu Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
Z powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (tak wyrok NSA z dnia 16.03.2000r. Sygn. I SAB/Wa 201/09).
Biorąc to pod uwagę, wskazać należy, że chociaż w dacie wniesienia skargi na bezczynność była ona zasadna, to z powodu wydania przez organ – w toku postępowania sądowego – postanowienia o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji, organ przestał być bezczynnym. Każda natomiast jego decyzja podlega zaskarżeniu w zwykłym toku postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w postaci wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu.
W związku z powyższym wydanie wyroku w tej sprawie przez Sąd stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania w oparciu o art. 161 par.1 pkt. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odniesieniu do żądania opartego na treści art. 155. § 1 p.p.s.a, wskazać należy, że stanowi on, iż w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach.
Według brzmienia § 2 organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku.
Wskazany przepis prawa dotyczy tzw. sygnalizacji w zakresie istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie. Skład orzekający może te uchybienia stwierdzić w toku rozpoznawania sprawy, to jest od chwili wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego do chwili uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Istotą postanowienia sygnalizowanego jest poinformowanie organu administracji publicznej o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu, które zostały ujawnione w toku postępowania sądowego. Uznanie zaskarżonego aktu lub czynności za zgodne z prawem i oddalenie skargi lub inne rozstrzygnięcie nie wyklucza jego zastosowania.
Regulacja z art. 155 p.p.s.a. odnosi się do naruszenia w znacznym stopniu ogólnego, normatywnego wzorca działania i braku poszanowania wartości chronionych prawem. Orzeczenie Sądu jest fakultatywne.
W sprawie niniejszej Wojewoda [...] zaniechał rozpoznania wniosku o wyłączenie nieruchomości spod egzekucji, od dnia jego złożenia w dniu [...].06.2010r. Postanowienie uznające żądanie za bezprzedmiotowe zapadło w dniu [...].08.2010 r. tj. miesiąc po skutecznym zakończeniu egzekucji, natomiast złożone na to postanowienie zażalenie z dnia [...].08.2010 r. Minister Infrastruktury rozpoznał w dniu [...].01.2011 r. (po wniesieniu skargi na jego bezczynność, która wpłynęła do WSA w Warszawie w dniu [...].12.2010 r.).
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa są prawdziwe i uzasadnione. Uchybiony czas rozpoznania sprawy oraz jej okoliczności faktyczne nie są jednakże takiego rodzaju, ażeby usprawiedliwiały żądanie wydania postanowienia w trybie art. 155 p.p.s.a.