Uzasadnienie
J. R., E. B., C. S., C. R., reprezentowani przez adwokata J. S., pismem z dnia 13 marca 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] dotyczącą rozpoznania wniosku skarżących z dnia 27 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], [...], [...], oznaczoną dawniej numerem [...] (ozn. Hip [...].). Skarżący wskazali, że Prezydent [...] nie zakończył sprawy w ustawowym terminie. Wobec niezałatwienia sprawy w terminie skarżący pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin 3 miesięcy na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że pismem z [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony został powiadomiony o przyczynach niedotrzymania terminu. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 sierpnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływana dalej jako "Ppsa") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Instytucja skargi na bezczynność, względnie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał bezczynny w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., powoływana dalej jako "Kpa"), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Należy uznać, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 27 czerwca 2012 r. Od tej daty jedyną czynnością podjętą przez organ było wystąpienie z dnia [...] września 2013 r. do Biura Geodezji i Katastru o informację z ewidencji gruntów oraz o mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznych, do Archiwum Państwowego [...] o kopię ogólnego planu zabudowania [...] z 1931 r. oraz do Biura Gospodarki Nieruchomościami o akta własnościowe.
Jednocześnie skarżący w tej samej dacie zostali wezwani do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wskazano, że przewidywany termin załatwienia sprawy do 31 grudnia 2013 r.
Organ nie rozpoznał wniosku, ani w tym terminie, jak również w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność skargi oraz zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku skarżących w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie występuje. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa i dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował strony postępowania. Jednak organ prowadzący postępowanie, poza jedyną czynnością podjętą w dniu 17 września 2013 r., nie prowadził w długich okresach czasu innych czynności merytorycznych, a to co wykonał na przestrzeni blisko 2 lat od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, powinien był wykonać w momencie wszczęcia postępowania lub bezpośrednio później.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 Ppsa orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa.