Uzasadnienie
T. G., pismem z dnia [...] marca 2015 r., sprecyzowanym w dniu [...] sierpnia 2015 r. i w dniu [...] października 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażaleń na bezczynność Prezydenta [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podnosząc, że zażalenia skarżącej rozpoznane zostały postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi T. G. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] polegająca na nierozpatrzeniu, w ustawowym terminie, zażaleń skarżącej wniesionych w trybie art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta [...].
Podkreślić zatem trzeba, że organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 kpa w celu jego załatwienia wydaje postanowienie, o jakim mowa w art. 123 kpa. Takie postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, nierozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 kpa, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa. Skarga T. G. na bezczynność SKO w [...] jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zauważyć przy tym trzeba, że niezależnie od stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji i w ewentualnym postępowaniu sądowym może podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa. Wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie otwiera bowiem stronie możliwość zaskarżenia bezczynności organu pierwszej instancji do sądu administracyjnego, bez względu na to, czy organ odwoławczy rozpoznał takie zażalenie czy nie.
Dodatkowo wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, iż złożona skarga jest dopuszczalna – to i tak podlegałaby ona odrzuceniu, zgodnie bowiem z treścią art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie z analizy akt wynika, że skarżąca przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa – nie wystąpiła do organu z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zatem również z tej przyczyny wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.