Uzasadnienie
W dniu [...] października 2009 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga T.S. z dnia 24 września 2009 r. na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. ozn. jako dawna działka ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu skargi podał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] kwietnia 1975 r, nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za przedmiotowy grunt oraz odmówił stwierdzenia nieważności niniejszej decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia.
Skarżący podkreślił, że konsekwencją wydania w/w decyzji przez Wojewodę winno być wydanie przez Prezydenta decyzji, w której określi on na nowo wysokość odszkodowania za wywłaszczony grunt. Dodatkowo podniósł, iż pismem z dnia 17 marca 2009 r. wezwał Prezydenta do wydania takiej decyzji. W odpowiedzi organ pismem z dnia 16 września 2009 r. zobowiązał się do wydania decyzji do końca 2009 r., termin ten tłumacząc koniecznością ponownej analizy materiału dowodowego. Wobec czego skarżący podniósł w skardze, że organ nie wskazał o analizę jakiej dokumentacji chodzi, w sytuacji gdy w sprawie nie został powołany biegły do wyceny nieruchomości, a więc brak jest kluczowego dokumentu – operatu szacunkowego. T.S. wskazał ponadto, że zażalenie na bezczynność organu w niniejszej sprawie było przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewodę [...], który uznał je za nieuzasadnione, lecz jednocześnie przyznał, że przewlekłość postępowania w sprawie jest bezsporna. Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty odszkodowania w oparciu o opracowany przez rzeczoznawcę operat szacunkowy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał na jej niezasadność i opisał przebieg postępowania w sprawie. Ponadto Prezydent podniósł, iż zapisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w przypadku "starych odszkodowań" nakładają na organ obowiązek pozyskania archiwalnych dokumentów określających stan nieruchomości, jej otoczenia, sąsiedztwa oraz informacji o ewentualnym jej przeznaczeniu w planie miejscowym z dnia wywłaszczenia, które winny zostać uwzględnione w wycenie nieruchomości. Z uwagi na powyższe wycena nieruchomości - w tym przypadku wywłaszczonej 34 lata temu jest pracochłonna, wysoce skomplikowania i wymaga od rzeczoznawcy szczególnego zaangażowania w odtworzenie stanu nieruchomości z dnia jej wywłaszczenia oraz uzasadnienia przyjętego rynku nieruchomości do porównań, który będzie później podlegał ocenie i weryfikacji przez wnioskodawców na rozprawie administracyjnej.
Tak więc zlecenie operatu szacunkowego jest możliwe dopiero po uprzedniej ponownej wnikliwej analizie materiału – akt sprawy, które zawierają kilka obszernych teczek. Dodatkowo organ podkreślił, że z uwagi na działania wnioskodawców akta sprawy były przesyłane do organu nadzorczego, co spowodowało brak ciągłości prowadzonego postępowania. Zaznaczył, ze względu na złożoność sprawy dwukrotnie informował strony postępowania o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że T.S. – następca prawny dawnego właściciela opisanej nieruchomości, kolejnymi pismami zwracał się do Prezydenta o ustalenie odszkodowania za w/w nieruchomość. Jednakże pomimo wielokrotnych wystąpień skarżącego postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania nie zostało zakończone. Zauważyć należy, że organ podejmował czynności w postępowaniu cyklicznie, w dość znacznych odstępach czasowych i z reguły jako reakcję na pisma skarżącego. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Poza tym na podkreślenie zasługuje fakt, iż w rozpoznawanej sprawie organ sam wyznaczał dwukrotnie termin zakończenia sprawy tj. koniec III kwartału 2009 r. (pismo z dnia 27 marca 2009 r.) i koniec grudnia 2009 r. (pismo z dnia 16 września 2009 r.). Mimo upływu również i tych terminów do dnia rozprawy tj. do 21 stycznia 2010 r. wniosek o ustalenie odszkodowania nie został załatwiony.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta jest uzasadniona.
Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że podnoszona przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę okoliczność przesyłania akt do organu nadzorczego z uwagi na działania wnioskodawców nie stała na przeszkodzie w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Organ powinien bowiem zapewnić sobie możliwość rozpatrzenia sprawy przed wysłaniem akt lub wykonać uwierzytelnione kopie tych akt.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.