Uzasadnienie
R. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie wydaniu decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Skarżąca we wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r., zarzuciła organowi naruszenie art. 12 oraz art. 35 § 1, 2, i 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wskazaną nieruchomość zostało zainicjowane wnioskiem jej męża M. K. dnia 20 maja 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] czerwca 1996 r., nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Na skutek wniesionego odwołania decyzja ta została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Strona podkreśliła, że do wniesienia niniejszej skargi organ nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, co oznacza, iż pozostaje on w bezczynności. W dniu 1 października 2007 r. M. K. ponowił wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
R. R. wyjaśniła również, że 13 grudnia 2010 r., złożyła nowy wniosek w tym zakresie, jak również wniosła do Wojewody [...] zażalenie na nie załatwienie w terminie sprawy przez Prezydenta [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uznał wniesiony środek zaskarżenia za uzasadniony i wyznaczył Prezydentowi [...] 3 miesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Mimo to decyzja w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W. nie została jeszcze wydana.
Skarżąca podkreśliła, że Prezydent [...] kilkakrotnie wyznaczał terminy załatwienia sprawy, żaden z nich nie został zachowany. Organ tłumaczył to koniecznością ustalenia wszystkich stron postępowania, oraz bardzo dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań, która uniemożliwiła rozpoznanie sprawy w wyznaczonych terminach.
Zdaniem R. R. skoro postępowanie o przyznanie odszkodowania toczy się już klika lat, a krąg jego uczestników został ustalony na mocy prawomocnych postanowień sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z całą pewnością pozwalał na wydanie decyzji kończącej już w styczniu 2013 r.
Reasumując skarżąca zaznaczyła, że powyższe okoliczności wskazują, iż Prezydent [...] pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość znajduje się na etapie uzupełnienia zgromadzonej dotychczas dokumentacji mającej na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603). Ponadto wskazał, że w skierowanym do stron piśmie z dnia 14 maja 2013 r., wyjaśnił, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 września 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym w nim terminie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 k.p.a. (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest to, że wniosek inicjujący postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w W. wniósł do organu w dniu 20 maja 1996 r. M. K. Wniosek ten został następnie ponowiony przez skarżącą przy piśmie z dnia 13 grudnia 2010 r., który wpłynął do organu w dniu 20 grudnia 2010 r.
Z akt sprawy wynika, że po tej dacie organ zwracał się o nadesłanie dokumentacji do Archiwum Państwowego [...] (por. pismo z dnia 21 lipca 2011 r., nr [...]), do Archiwum Urzędu [...] (por. pismo z dnia 21 lipca 2011 r., nr [...]), do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (por. pismo z dnia 21 lipca 2011 r., nr [...]), do Zarządu Dróg Miejskich w W. (por. pismo z dnia 23 maja 2012 r. nr [...]). Ponadto kilkakrotnie wyznaczał stronom termin rozpoznania ich wniosku (por. pismo z dnia 21 lipca 2011 r., nr [...] wyznaczył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 listopada 2011 r., pismo z dnia 15 czerwca 2012 r., nr [...]– do dnia 31 października 2012 r., pismo z dnia 7 listopada 2012 r., nr [...]– do dnia 29 marca 2013 r., pismo z dnia 14 maja 2013 r. nr [...] – do dnia 30 września 2013 r.).
W ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły szczególne okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Jak słusznie zauważyła skarżąca kwestie dotyczące ustalenia następstwa prawnego po zmarłych stronach postępowania zostały, przy czynnym udziale stron wyjaśnione, na początku stycznia 2013 r., (pismo z dnia 4 stycznia 2013 r.).
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu mimo stwierdzonej bezczynności, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że ma ona charakter rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w kontrolowanej sprawie do dnia wniesienia skargi do Sądu Prezydent [...] podejmował, choć opieszale, czynności procesowe ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto wypełnił również obowiązki wynikające z art. 36 § 1 k.p.a. w zakresie zawiadomienia stron o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Sądowi z urzędu znane są również okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...] oraz trudnościami w zakresie braku środków na wypłaty.
Wobec uznania, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Sąd nie orzekł o wymierzeniu grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. zgodnie z żądaniem strony zawartym w pkt 4 skargi.
Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości warszawskie są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.