Uzasadnienie
Z. O., A. P., T. P., A. H., I. Z. i J. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu przez organ ich wniosku z dnia 28 grudnia 2011 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] oraz [...] oznaczonej jako "[...]" w części dotyczącej działki nr [...]. W skardze skarżący zamieścili również wniosek o rozpoznane sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że pismem z dnia 28 grudnia 2011 r., wystąpili do Prezydenta [...] z wnioskiem o odszkodowanie za ww. nieruchomość. W dniu 31 maja 2012 r. skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...], który to organ pismem z dnia 22 czerwca 2012 r., zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa z prośbą o nadesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Prezydent [...] zwrócił się do wnioskodawców i pozostałych stron postępowania o nadesłanie aktualnych adresów do korespondencji i innych niezbędnych do prowadzenia sprawy dokumentów.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] czteromiesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia. Skarżący wskazali również, że Prezydent [...] w dniu 1 stycznia 2013 r., poinformował ich o podejmowanych w sprawie czynnościach, jednak do dnia dzisiejszego brak jest dalszych informacji na temat toczącego się postępowania. W ocenie skarżących opisany wyżej stan wskazuje na bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że strony zostały poinformowane o tym, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie nie było możliwe w terminie wyznaczonym przez art. 35 § 3 k.p.a. i że nastąpi to do dnia 30 września 2013 r.,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent [...] nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi sytuacja nie załatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 k.p.a. (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest bowiem to, że wniosek inicjujący postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oraz [...] oznaczonej jako "[...]" w części dotyczącej działki nr [...] skarżący złożyli do organu w dniu 28 grudnia 2011 r., (tak wynika z prezentaty Kancelarii Urzędu [...] widniejącej na wniosku). Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że po dacie wniesienia do organu wniosku, organ co prawda podejmował czynności mając na celu skompletowanie dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji – pismem z dnia [...] lutego 2012 r., zwracał się o przesłanie akt własnościowych dla nieruchomości, pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., występował o przesłanie kopii fragmentu ogólnego planu zabudowania [...], oraz o wydanie kopii dokumentów z akt nieruchomości oraz Biura [...] dotyczących ww. gruntu, jako również o przesłanie informacji z ewidencji gruntów do celów służbowych i mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznych dotyczących ww. terenu, pismem z dnia 13 marca 2013 r., zwracał się o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Mimo jednak podejmowanych czynności w terminie wynikającym z powołanych wyżej przepisów k.p.a. organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony (potwierdził to również Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]), co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu mimo stwierdzonej bezczynności, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że ma ona charakter rażącego naruszenia prawa. W ponad rocznym okresie czasu od wpłynięcia wniosku o odszkodowanie do dnia wniesienia skargi na bezczynność, Prezydent [...] podejmował czynności procesowe zmierzające do skompletowania dokumentacji, jak również podjął działania wynikające z art. 36 § 1 k.p.a. w zakresie zawiadomienia stron o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Sądowi z urzędu znane są również okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...] oraz trudnościami w zakresie braku środków na wypłaty.
Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości warszawskie są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w związku z 119 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).