Uzasadnienie
M. S. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o przyznanie odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] o nr hip. [...] o pow. [...] m ².
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie miesięca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wniosła także o stwierdzenie, że w prowadzonym przez Prezydenta [...] postępowaniu zachodzi bezczynność oraz że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowanie za ww. nieruchomość. Pomimo upływu 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku Prezydent nie podjął i nadal nie podejmuje żadnych czynności w sprawie.
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2016 r., uznał zażalenie za nieuzasadnione. W treści postanowienia wskazał, że od daty złożenia wniosku o odszkodowanie ([...] września 2015 r.) do dnia złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie ([...] listopada 2015 r.) nie upłynął termin 2 miesięcy przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej. Z tego względu, uznał zażalenie za przedwczesne i nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ww. nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Dodał, że pismem z dnia 9 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca poparła skargę. Nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, iż zażalenie było przedwczesne oraz że sprawa ma charakter skomplikowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Po pierwsze organ od dnia [...] września 2015 r., tj. od daty wpływu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od dnia [...] września 2015 r., organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania.
W dniu [...] października 2015 r. organ wystąpił do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych dotyczących ww. nieruchomości.
W dniu [...] marca 2016 r. zwrócił się do Urzędu [...] Biuro Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy [...] o przesłanie aktualnych informacji z ewidencji gruntów do celów służbowych oraz mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej. Pismem z dnia [...]marca 2016 r. wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie niezbędnych dokumentów dotyczących ww. nieruchomości z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy [...].
Dopiero pismem z dnia [...] marca 2016 r. na skutek wniesienia skargi do Sądu poinformował pełnomocnika skarżącej o przyczynach nierozpatrzenia wniosku w terminie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia [...] czerwca 2016 r.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku strony, uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Wyznaczając termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia przez organ w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenie postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że nie można jej przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie oznacza, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
Należy mieć na względzie, że przedmiotem postępowania jest odszkodowanie za nieruchomość warszawską, które to postępowanie wymaga zgromadzenia materiału dowodowego często historycznego z różnych jednostek organizacyjnych Urzędu [...], a także Archiwum Państwowego [...]. Jest to proces skomplikowany i długotrwały, choćby z tego względu, że na odpowiedź z Archiwum Państwowego m.st. Warszawy czeka się niekiedy kilka miesięcy. Ponadto, zauważyć należy, że przekroczenie terminu przez organ w niniejszej sprawie jest kilkumiesięczne, a zatem nieznaczne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, opłata za pełnomocnictwo 17 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.