Uzasadnienie
M. M. pismem z dnia 27 marca 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie udostępnienia dokumentacji emerytalno – rentowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując że kwestie udostępniania dokumentów z "akt nieczynnych" byłych emerytów/rencistów nie są regulowane procedurą postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono rozpoznanie wniosku w sprawie udostępnienia przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentacji emerytalno – rentowej zmarłych dziadków skarżącego.
Kwestie udostępniania dokumentów z "akt nieczynnych" byłych emerytów/ rencistów nie są regulowane procedurą postępowania administracyjnego (nie należą do katalogu, o którym mowa w art. 1 – art. 2a kpa, (jak również brak jest przepisu szczególnego). W tym przedmiocie ZUS nie wydaje decyzji administracyjnej także w sytuacji odmowy przekazania żądanych dokumentów. W związku z tym nie znajduje zastosowania przepis art. 35 kpa.
Stwierdzić ponadto należy, że sprawa nie mieści się także w katalogu art. 3 § 2 pkt. 9 ppsa, nie jest to akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego.
W związku z tym sprawa taka nie podlega kognicji sądownictwa administracyjnego.
Powyższe oznacza, że skarga M. M. wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.