Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 października 2011 r. A. P., A. P. i J. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy J. i S., ozn. hip. nr [...].
Powyższy wniosek został złożony do Prezydenta Miasta W. w dniu [...] marca 2011 r.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. – [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości, ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień [...] listopada 1945 r., zaś w dniu [...] września zwrócił się do innych jednostek organizacyjnych urzędu o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczeniem granic obecnych działek ewidencyjnych i granic hipotecznych, a także wypisów z rejestru gruntów.
Udzielił także skarżącym informacji o prowadzonym postępowaniu oraz poinformował, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 31 grudnia 2011 r.
Zaś w zaświadczeniu z dnia [...] października 2011 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] poinformował, że brak jest księgi wieczystej pod nazwą "hip. nr [...]".
Następnie w dniu [...] listopada 2011 r. organ prowadzący postępowanie w dopowiedzi na swoje wystąpienie uzyskał kopię mapy numerycznej ewidencji gruntów i budynków z zaznaczonymi orientacyjnie granicami ww. nieruchomości oraz wypisy z rejestru gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wchodzących w ich skład, zaś w dniu [...] listopada 2011 r. (data prezentaty urzędu) zostały nadesłane akta własnościowe nieruchomości.
W związku ze złożonym przez stronę postępowania zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, przy piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...],
W dniach [...] grudnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. organ prowadzący postępowanie ponownie zwrócił się do innych jednostek podległych Prezydentowi Miasta W. oraz Archiwum Państwowego o dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto w tym ostatnim dniu Prezydent Miasta W. poinformował wnioskodawcę o przyczynach zwłoki, o planowanym terminie wydania decyzji, wyznaczonym na dzień 31 marca 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] r. Wojewoda [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione stwierdzając, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do czterech miesięcy od dnia doręczenia organowi pierwszej instancji niniejszego postanowienia wraz z aktami sprawy. Wpłynęło ono do Urzędu Miasta W. w dniu [...] stycznia 2012 r.
W dniu [...] marca 2012 r. Archiwum Państwowe udzieliło wnioskowanych przez Prezydenta Miasta W. informacji.
Z kolei w dniu [...] czerwca 2012 r. Prezydent ponownie przesunął datę zakończenia postępowania informując strony, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 września 2012 r.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi Miasta W. niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej ich wniosek oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
Ponadto wskazali, że nie ulega wątpliwości, iż organ administracji pozostaje w bezczynności, bowiem pomimo toczącego się od ponad półtora roku postępowania sprawa o przyznanie odszkodowania nie jest zakończona.
Dodali, że prowadzenie przez organ korespondencji w sprawie, której przedmiotem nie jest doręczenie stronom rozstrzygnięcia, nie stanowi rozpoznania ani załatwienia sprawy w formie przewidzianej prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że do zakończenia przedmiotowego postępowania niezbedne jest ustalenie, czy przed dniem wejścia dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz ustalenie daty pozbawienuia właścicieli władania przedmiotową nieruchomością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Miasta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent Miasta W. od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, tj. [...] marca 2011 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ od marca do września 2011 r. oraz od stycznia do czerwca 2012 r., nie podejmował żadnych działań w sprawie. W dniu [...] czerwca 2012 r. poinformował strony ponownie, że postępowanie zostanie zakończone do 30 września 2012 r.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. J. i S. w W. Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w dniu [...] marca 2011 r., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem Prezydent Miasta W. podejmował rozciągnięte w czasie czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy., orzekł jak w sentencji.