Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. M. G., reprezentowana przez radcę prawnego E. S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 14 września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...].
Skarżąca wskazała, że bezczynność Prezydenta [...] jest oczywista, bowiem od dnia złożenia w organie ww. wniosku do chwili obecnej upłynęły wszystkie ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ, w tym również sprawy szczególnie skomplikowanej. Ponadto organ nie poinformował skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy i ewentualnych przyczynach zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że pełnomocnik stron pismem z dnia 25 lutego 2016 r. został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Przy czym z akt sprawy wynika, że wskazanym powyżej przez organ pismem radca prawa E. S. udzielono informacji, że w toku prowadzonego postępowania gromadzona jest dokumentacja na podstawie której możliwe będzie określenie, czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774). W związku z czym organ wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. oraz do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z ewidencji gruntów.
Ponadto gromadzona jest dokumentacja mająca na celu określenie kto był właścicielem nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz określenie pełnego kręgu stron postępowania. Jednocześnie organ poinformował, że przewidywany termin wydania decyzji w sprawie to 30 czerwca 2016 r.
Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że decyzja w sprawie nie została wydana, ani nie został sporządzony operat szacunkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do treści art. 35 § 1 (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.) [vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13].
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 14 września 2015 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu przepisanego terminu Prezydent [...] nie zakończył postępowania
Sygn. akt I SAB/Wa 254/16 zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia opisanego wniosku odszkodowawczego w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia ww. wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Na tę ocenę ma wpływ fakt, że organ podejmował czynności niezbędne do zakończenia sprawy. Przy czym na uwadze należy mieć także okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 25 lutego 2016 r. został poinformowany o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o dodatkowym terminie rozpatrzenia opisanego wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r. Tym samym organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.