Uzasadnienie
K. S. pismem z dnia 24 lutego 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
K. S. złożył do Prezydenta [...] wniosek z dnia 7 listopada 2014 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, iż w stosunku do nieruchomości opisanej w postanowieniu Sądu Powiatowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] marca 1974 r. o stwierdzeniu zasiedzenia, złożony został wniosek o prawo własności czasowej w odpowiednim terminie oraz nie został on do dnia dzisiejszego rozpoznany.
M. S., E. S., A. C. i K. S. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na niepatrzenie przez Prezydenta [...] sprawy wniosku z dnia 7 listopada 2014 r. o wydanie zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Kolegium uznało złożone zażalenie za nieuzasadnione. Następnie pismem z dnia 22 lutego 2016 r. K. S. skierował do Prezydenta [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na nieterminowe załatwienie wniosku o wydania zaświadczenia.
W skardze na bezczynność skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt administracyjnych, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, że rozpatrując wniosek z dnia 7 listopada 2014 r. wydał w dniu [...] marca 2016 r. postanowienie nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, z uwagi skomplikowany charakter sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Wydanie postanowienia rozpoznającego wniosek z dnia 7 listopada 2014 r. powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postanowienie Prezydenta z dnia [...] marca 2016 r. stanowi bowiem akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Inaczej mówiąc, Sąd w ramach oceny skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, nie jest uprawniony do kontroli takiego postanowienia. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu w sprawie (pkt 1 sentencji wyroku).
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 7 listopada 2014 r. od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do wydania zaświadczenia o którym mowa w art. 217 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 217 § 3 k.p.a., niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżących nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to jednak bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę jej skomplikowany charakter. Okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują bowiem, iż aby rozpoznać sprawę o wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem skarżącego organ winien był zebrać obszerny materiał dowodowy dotyczący nieruchomości opisanej we wniosku. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu wniosku, organ podejmował szereg czynności celem zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego w sprawie, takich jak zwrócenie się do Urzędu [...] Biura Geodezji i Katastru oraz Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie dokumentów, czy zwrócenie się do Sądu Rejonowego [...] o wgląd do akt sprawy, w której zostało wydane postanowienie o zasiedzeniu.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca.
Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej. Wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. są bowiem dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z uwagi na brak wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej w określonej wysokości Sąd oddalił skargę w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).