Uzasadnienie
M. W. (dalej jako "skarżąca") pismem z 9 maja 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 kwietnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". W uzasadnieniu skargi wskazała, że od listopada 2016 r. organ dysponuje wszystkimi dokumentami, których przedłożenia żądał od skarżącej, a mimo tego pozostaje w bezczynności. Organ nie wystosował przy tym żadnego pisma informującego o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Nie zastosował się również do wyznaczonego przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. terminu załatwienia sprawy.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu na rozpoznanie wniosku; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki do przyznania odszkodowania. Do zakończenia postępowania niezbędne jest jeszcze ustalenie, w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością oraz jakie było jej przeznaczenie w Ogólnym Planie Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 5 maja 2016 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącej z 29 kwietnia 2016 r., do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Istotne jest również, że o akta własnościowe nieruchomości organ wystąpił dopiero w dniu 16 kwietnia 2018 r., zaś pierwsze czynności zmierzające do ustalenia stanu prawnego nieruchomości podjęto w dniach 9 i 10 sierpnia 2018 r., kiedy to wystąpiono do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowego gruntu; do Archiwum Państwowego w W. o udzielenie informacji, jakie było jego przeznaczenie w Ogólnym Planie Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r.; do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji, czy dawnym właścicielom nie zostało wypłacone odszkodowanie na podstawie umów indemnizacyjnych oraz do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...] o wydanie wykazu hipotecznego obejmującego dział I i II z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.
Organ nie zastosował się także do obowiązku wynikającego z art. 36 K.p.a., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wniesienia niniejszej skargi, choć raz poinformował stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, czy też o przyczynach zwłoki.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z 29 kwietnia 2016 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku skarżącej, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek wszczynający postępowanie obarczony był brakami uniemożliwiającymi nadanie mu biegu. Wniosek ten uzupełniano, na wezwanie organu, o stosowne dokumenty potwierdzające następstwo prawne skarżącej po poprzednich właścicielach nieruchomości, a ostatnie z nich wpłynęły do organu w dniu 24 listopada 2016 r. Następnie pismem z 22 maja 2017 r. skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność organu pierwszej instancji, który to postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. wyznaczył Prezydentowi [...] termin załatwienia sprawy wynoszący cztery miesiące od daty doręczenia postanowienia. Orzeczenie to doręczone zostało Urzędowi [...] w dniu 15 grudnia 2017 r. i od tej też daty organ rozpoczął gromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Prezydentowi [...], że jego bezczynność miała charakter rażący.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.