Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. K.F. (dalej jako: skarżący), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...],położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...].
Skarżący wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), dalej powoływanego jako dekret warszawski. Skarżący zarzucił Prezydentowi rażące naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. Jednocześnie podniósł, że na skutek braku podjęcia działań przez Prezydenta w dniu [...] czerwca 2019 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa.
Ponadto Prezydent nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. i nie informował regularnie stron postępowania o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego dla przedmiotowej nieruchomości oraz o nowym terminie załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta do rozpoznania wniosku w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;
- 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności kwoty określonej wart. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 3) zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zwłoka w rozpoznaniu wniosku w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości miała miejsce z powodu wątpliwości organu, czy osoba występująca z wnioskiem posiada legitymację do występowania z takim roszczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.".
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi K.F. jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...],położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]. Ta zaś ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) jak również stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...],położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...] nie został przezeń rozpoznany. Tymczasem, do chwili obecnej Prezydent [...] nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, ani aktu przerywającego bieg terminów określonych w kodeksie. Pierwsze czynności w sprawie (po złożeniu przez skarżącego wniosku z dnia [...] lutego 2019r. o wydanie decyzji przez Prezydenta [...]) organ podjął [...] maja 2019 r. i było to zwrócenie się do wnioskodawcy o przedłożenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach hipotecznych, świadczących o przysługujących skarżącemu prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości.
Odpowiedź na powyższe pismo organ otrzymał w dniu [...] czerwca 2019r. - skarżący złożył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...] Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. vel J.D. i W.D.. Jak wynika z akt sprawy były to jedyne czynności podjęte przez organ celem merytorycznego załatwienia niniejszej sprawy.
Takie działanie organu implikuje po stronie sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przechodząc do oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić należy, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy poza oczywistym naruszeniem uregulowanej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania i powiązanej z nią dyspozycji norm prawnych zawartych w art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 k.p.a., zasadniczym czynnikiem determinującym powstanie stanu zwłoki była swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne działania ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy administracyjnej, mimo braku ku temu obiektywnie weryfikowalnych przeszkód. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Jednym bowiem z zasadniczych powodów zwłoki były braki w materiale dowodowym, w tym przede wszystkim nieustalenie stron postępowania. Wskazany fakt musi być wzięty pod uwagę podczas oceny postawy organu, któremu strona zarzuca bezczynność.
Ustalając termin w jakim organ zobligowany będzie do załatwienia sprawy, Sąd wziął natomiast pod uwagę realną możliwość pozyskania w tym czasie dokumentów niezbędnych dla oceny zaistnienia przesłanek uprawniających do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Te zaś nie zawsze pozostają w jego gestii. Z tego względu oceniono, że terminem, w jakim możliwe jest realne zakończenie postępowania – będzie termin dwóch miesięcy.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie uznał na zasadne przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 ppsa. Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.