Uzasadnienie
W złożonej do tutejszego Sądu skardze J. R. zaskarżył bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w rejonie ulic [...],[...] i [...], oznaczoną dawniej nr [...], o powierzchni [...] m2, pochodzącej z nieruchomości hipotecznej nr [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w sprawie oraz o zasadzenie kosztów procesu.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o odszkodowanie za w/w nieruchomość złożony został w dniu [...] czerwca 2012r. (uzupełniony pismem z dnia [...] listopada 2012r.).
W dniu [...] lipca 2012r. organ wystąpił do Delegatury Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, a następnie w dniu [...] października 2012 r. o przesłanie akt lokalizacyjnych.
Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2012r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie zaświadczenia z działów ksiąg wieczystych prowadzonych dla spornej nieruchomości oraz Archiwum [...] o przesłanie m. in. kopii fragmentu ogólnego planu zabudowania [...], zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r.
W związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia, Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...], Wojewoda uznał wskazane zażalenie za zasadne i wyznaczył organowi termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2014r.
Do dnia rozpoznania skargi oczekiwana przez Skarżącego decyzja nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, że pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia [...] lutego 2016r. został powiadomiony o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania.
Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu.
Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony.
Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238).
Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność.
Sąd mając na uwadze stanowisko Skarżącego oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu.
Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Prezydent [...], nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. należy bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania.
W sprawie niniejszej Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej mogą czynić niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednakże powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów prawa.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a w szczególności zainicjowanie postępowania jeszcze w 2012r., jego długotrwałość i przebieg determinują ocenę, że zaistniała w niniejszej sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że w toku prowadzonego wprawdzie Prezydent [...] podejmował czynności zmierzające do uzyskania niezbędnego materiału dowodowego, nie można jednak przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę.
Ponadto organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Zrobił to raz, pismem z dnia [...] lutego 2016r. Bezczynna postawa Prezydenta trwała także po wniesieniu skargi, a następnie aż do rozpoznania niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.