Uzasadnienie
A. K. i P. K. w dniu 26 sierpnia 2010 r. wnieśli do WSA w W. skargę na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie nie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. "[...]" o powierzchni [...] m2.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 28 grudnia 2005 r. wnioskodawcy wnieśli do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2005 r.
Wojewoda w dniu [...] stycznia 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] ustalającej odszkodowanie za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" o pow. [...] m2.
W związku z powyższym, pismem z dnia 30 maja 2007 r. wnioskodawcy zwrócili się do Prezydenta m. W. z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia odszkodowania, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z tytułu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Prezydent m. W. odwołał się od decyzji Wojewody [...] do Ministra Infrastruktury, jednak organ utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. W związku z tym, Prezydent m. W., w dniu 12 sierpnia 2008 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury. W dniu 12 grudnia 2008 r. została ona oddalona.
Od tego momentu – czyli przez okres ponad półtora roku – sprawa jest rozpoznawana przez Prezydenta m. W. i do chwili wniesienia skargi nie została rozstrzygnięta, a skarżący nie zostali w tym czasie ani razu poinformowani o jakichkolwiek czynnościach organu prowadzącego sprawę, w tym o czynnościach dowodowych.
W dniu 8 czerwca 2009 r. skarżący wezwali Prezydenta m. W. do niezwłocznego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi uzyskali od organu informację, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w ciągu dwóch miesięcy od przekazania przez Wojewodę [...] do Urzędu Miasta W.: "akt nieruchomości". Jednakże decyzja nie została wydana w tym terminie, a w dniu 1 września 2009 r. organ poinformował wnioskodawców o przedłużeniu terminu załatwienia spraw do dnia 31 grudnia 2009 r.
Wnioskodawcy złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].04.2010 r. nr [...] wyznaczył organowi nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2010 r.
W powyższym terminie sprawa nie została załatwiona, a organ wyznaczył nowy termin jej załatwienia na dzień 30.10.2010 r., zatem o pięć miesięcy dłuższy niż wyznaczył wojewoda.
Prezydent m. W. powoływał się na skomplikowany charakter sprawy, dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań i konieczność zgromadzenia dowodów niezbędnych w sprawie, jednakże w ciągu sześciu miesięcy od powrotu akt do organu nie zawiadomił skarżących o podjęciu jakichkolwiek czynności, które miałyby na celu zebranie materiałów koniecznych dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem skarżących chybiona jest argumentacja organu o rzekomym skomplikowanym charakterze sprawy. Przeciwnie, zdaniem skarżących sprawa nie jest skomplikowana albowiem wymaga wyłącznie ustalenia wysokości odszkodowania przeznaczonego do wypłaty i to przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rozpatrzenie sprawy sprowadza się zatem, zdaniem skarżących, wyłącznie do ustalenia stanu faktycznego nieruchomości na określoną datę, a następnie uzyskania opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego ustalającej wysokość odszkodowania.
Tymczasem organ wielokrotnie przekroczył termin określony w art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 12 § 1 Kpa, oraz termin określony przez Wojewodę.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji w celu określenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dlatego przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 30.10. 2010 r. i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Art. 37 § 1 Kpa stanowi zaś, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ, do którego wpłynęło takie zażalenie, jeżeli uzna je za zasadne, wyznacza organowi rozpoznającemu sprawę dodatkowy termin jej załatwienia oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości, co wynika z § 2 cytowanego artykułu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż w sprawach dotyczących rozpoznawania skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan rzeczy (prawny i faktyczny) istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB/Gd 29/96, niepubl., wyrok NSA z dnia 16 września 1998 r. sygn. akt IV SAB 37/97, niepubl.). Celem skargi na bezczynność nie jest bowiem samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostawał w bezczynności, lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności. Podkreśla to art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym w wyroku Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy może tylko zobowiązać organ administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż bezspornym jest, że Prezydent m. W. niezależnie od przyczyn pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wszczętej wnioskiem skarżących z dnia 30 maja 2007 r. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Należy podkreślić, że z odpowiedzi na skargę organu wynika, iż wszystkie dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy zostały zebrane (w tym operat szacunkowy), co powinno skutkować wydaniem decyzji merytorycznej.
Niewydanie decyzji w powyższej sytuacji powoduje, że organ naruszył art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 12 § 1 Kpa i pozostaje w zwłoce.
W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.