Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. [...] Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 kwietnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...].
Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 36 ust. 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i 3 kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o wyznaczenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu miesięcznego terminu do wydana decyzji rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przyznanie od organu na rzecz skarżącej spółki sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest zatem dopuszczalne, gdy strona uprzednio wyczerpała ww. tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 kpa.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze do dnia rozpatrzenia skargi na bezczynność nie zakończyło postępowania wszczętego wniosku z dnia 17 kwietnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Taki stan rzeczy oznacza, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Z tego względu Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu termin ten jest wystarczający do załatwienia sprawy.
Przypomnieć należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wtedy, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i wówczas, gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ.
Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy, mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oceniając zatem przesłanki wynikające z art. 149 § 1a, Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy nie miała obecnie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. organ udzielił skarżącemu informacji, że nie może rozpoznać przedmiotowego wniosku w terminie ustawowym z powodu braku akt sprawy, które zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą (następnie wycofaną) na bezczynność w sprawie zakończonej postanowieniem organu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...].
Następnie akta sprawy zostały zwrócone do organu w dniu 20 czerwca 2018 r., natomiast przedmiotowa skarga na bezczynność została wniesiona w dniu 25 lipca 2018 r. Zatem mając na uwadze powyższe okoliczności oraz czas jaki upłynął od złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do dnia wystąpienia przez skarżącą z przedmiotową skargą, należy uznać, że bezczynność organu obecnie nie nosi jeszcze cechy rażącego naruszenia prawa.
Ponadto zdaniem Sądu obecnie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie na rzecz strony skarżącej od organu sumy pieniężnej. Suma pieniężna o której mowa w art. 154 § 7 powołanej wyżej ustawy ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jeszcze nie zachodzi.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a oraz na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.