Uzasadnienie
Pismem z [...] października 2020 r. Szkoła [...] (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako organ/prezydent) w rozpatrzeniu wniosku z [...] kwietnia 2019 r. o sprostowanie lub zmianę decyzji z [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
W skardze podniesiono, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] organ odmówił sprostowania ww. decyzji, nie wypowiedział się natomiast w przedmiocie wniosku o jej zmianę, nie przeprowadzając w tym zakresie żadnej czynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że w postępowaniu podejmowane były czynności zmierzające do rozpatrzenia złożonego wniosku w zakresie zmiany decyzji, zaś opóźnienie w jego rozpatrzeniu wynika m.in. z bardzo dużej ilości korespondencji wpływającej do organu w prowadzonych sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, również w przypadku gdy zwłoka nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu.
Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wniosek o sprostowanie lub zmianę decyzji z [...] sierpnia 2003 r. wpłynął do organu 26 kwietnia 2019r. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. organ odmówił sprostowania. Pismem z [...] listopada 2019 r. Prezydent wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o wydanie zaświadczenia w przedmiocie zmiany powierzchni działek będących przedmiotem decyzji z [...] sierpnia 2003 r. wraz z informacją, że mimo zmiany powierzchni nie uległy zmianie granice działek. Odpowiedź na ww. pismo wpłynęła do organu [....] listopada 2019 r. Pismem z [...] października 2020 r. organ poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie wskazując jako termin rozstrzygnięcia sprawy 31 grudnia 2020 r. Są to jedyne czynności podjęte w sprawie.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie rozstrzygnął sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, zaś w okresie od 25 listopada 2019 r. do 30 października 2020r. nie odnotowano żadnych czynności w sprawie. Organ nie dotrzymał również terminu wskazanego przez siebie w trybie art. 36 kpa, zaś zawiadomienie w tym trybie zostało skierowane do strony dopiero po upływie ponad pół roku od upływu terminu na rozpatrzenie wniosku. Uzasadnia to stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie.
Art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13).
W ocenie Sądu okoliczność taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że w związku ze złożonym przez skarżącą ponagleniem, organ [...] listopada 2019 r. utracił akta sprawy, które wraz z ponagleniem zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i powróciły do organu dopiero [...] stycznia 2020 r., co z przyczyn obiektywnych opóźniło procedowanie w sprawie. Ponadto jako bezczynność nie może zostać zaliczony okres między 14 marca 2020 r. a 24 maja 2020 r. – z uwagi na brzmienie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 poz. 875). Z tych względów Sąd nie uznał bezczynności organu za rażąco naruszającą prawo.
Sąd nie uwzględnił wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 ppsa wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której Sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony.
W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w obecnym stanie sprawy nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych byłoby nieuzasadnione i w tym zakresie skargę oddalił.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącej w zakresie zmiany decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji), na podstawie 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa oraz stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w prowadzeniu sprawy, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji) i oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji). O kosztach w pkt 4 sentencji orzeczono stosownie do art. 200 ppsa.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.