Uzasadnienie
W dniu 31 grudnia 2011 r. (data pierwszej prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. R., B. Z., M. B. oraz M. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...].
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. W dniu 5 lutego 1990 r. M. R. złożyła wniosek - w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości nr [...]w osadzie nr [...]we wsi [...].
Po złożeniu wniosku organ administracji w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych prowadził postępowanie w sprawie, co jednak nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia.
Następnie organ pierwszej instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...]marca 2009 r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu dostarczenia przez wnioskodawczynię prawomocnych postanowień spadkowych po byłym właścicielu nieruchomości J. P. Pismem z dnia 14 sierpnia 2009 r. pełnomocnik M. R. złożył stosowne dokumenty, jednocześnie wskazując pozostałych spadkobierców J. P. - byłego właściciela nieruchomości - uprawnionych do udziału w sprawie. Spadkobiercy ci – B. Z., M. B, oraz M. Z. -.w sierpniu 2009 r. zgłosili swój udział w sprawie i złożyli wnioski o odszkodowanie.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...]sierpnia 2009 r. Prezydent
W. podjął zawieszone postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość.
Następnie - celem zgromadzenia materiału sprawy - organ wystąpił kolejno do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...], Archiwum Państwowego W., Urzędu W. Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] oraz Urzędu W. Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]- uzyskując od tych podmiotów żądane materiały. Ostatnią czynnością organu w sprawie było wystąpienie do Urzędu W. Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...]dokonane pismem z dnia 4 maja 2010 r., na które pismem z dnia 31 maja 2010 r. udzielono odpowiedzi.
Pismem z dnia 20 lipca 2010 r. skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W..
Postanowieniem nr [...]z dnia [...]września 2010 r. Wojewoda [...]wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 grudnia 2010 r. - uznając, iż przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. jest bezsporna, w związku z tym zażalenie jest zasadne.
W dniu 31 grudnia 2011 r. M. R., B. Z., M. B. oraz M. Z. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...].
Skarżący podnieśli, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta W. został już zebrany cały materiał dowodowy, zaś organ I instancji - pomimo treści postanowienia Wojewody [...] - nie podjął żadnych czynności w sprawie, co oznacza, iż w żadnym zakresie nie zastosował się do wydanego przez Wojewodę rozstrzygnięcia. Termin wyznaczony przez Wojewodę bezskutecznie upłynął w dniu 30 grudnia 2010 r.
Pismem z dnia 4 stycznia 2011 r. Prezydent W. poinformował skarżących, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...]nr [...]z dnia [...]września 2010 r. tj. do dnia 30 grudnia 2010 r. Jednocześnie - działając na podstawie art. 36 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - organ poinformował, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w terminie do dnia 31 maja 2011 r.
Następnie w odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.
Do dnia 12 maja 2011 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia właściwych i celowych działań, które umożliwią rozpatrzenie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]- w ustawowym terminie.
Wniosek ten o rozpoznawany jest od ponad 20 lat - zaś okoliczności podane przez organ w piśmie z dnia 4 stycznia 2011 r. nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej.
Z uwagi na powyższe niniejszy skład orzekający podziela w zupełności pogląd, że przygotowywanie decyzji administracyjnej dotyczącej rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przez ponad 20 lat - nie może usprawiedliwiać bezczynności organu w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. Wskazać należy, że zarówno wyrażona w art. 8 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, jak również zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 § 1 kpa, wręcz nakazują organom administracji publicznej przygotowanie całej potrzebnej dokumentacji od chwili wszczęcia sprawy w sposób szybki, efektywny i sprawny.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie z całą pewnością nie miała miejsca, co uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna. Tym bardziej, że Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r. wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 grudnia 2010 r. - już wówczas uznając, iż przewlekłość postępowania jest bezsporna.
Wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...], pomimo upływu ponad 20 lat, nie został jeszcze przez organ administracji publicznej rozpoznany - co jednoznacznie wskazuje, że Prezydent W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 kpa jak i art. 12 § 1 kpa, pozostaje w zwłoce. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu trwająca 20 lat - w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: " Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.