Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 lipca 2011 r. R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie skreślenia zabytku nieruchomego [...] z rejestru zabytków. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 11 września 2008 r. wniósł do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o skreślenie zabytku nieruchomego [...] z rejestru zabytków. Ponadto skarżący podniósł, iż wzywał Ministra, jak również Narodowy Instytut Dziedzictwa działający w imieniu Ministra, do zaprzestania naruszania prawa i rozpoznania sprawy w sposób przewidziany prawem. Wezwania te były jednak bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Z analizy przepisów zawartych w art. 35-37 kpa wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r. I SAB 90/98, LEX nr 48016).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wystąpił właśnie taki przypadek.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wszczęte zostało na wniosek R. C. z dnia [...] września 2008 r. o skreślenie zabytku nieruchomego [...] z rejestru zabytków.
Pismami z dnia 26 stycznia 2009 r. oraz z dnia 4 maja 2009 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformował skarżącego, iż jego wniosek zostanie rozpatrzony odpowiednio do dnia 31 marca 2009 r. oraz do 31 sierpnia 2009 r.
Następnie pismem z dnia 6 maja 2009 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazał wniosek do rozpatrzenia przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków (działający w imieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego).
Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków pismami z dnia 19 lipca 2009 r. oraz z dnia 19 listopada 2009 r. również poinformował skarżącego, iż jego wniosek zostanie rozpatrzony odpowiednio do dnia 30 października 2009 r. oraz do 30 stycznia 2010 r.
Kolejnym pismem z dnia 22 lipca 2010 r. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków poinformował skarżącego, że sprawa skreślenia z rejestru zabytków parku w [...] wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia granic wpisu do rejestru, prowadzonego obecnie przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w W. oraz, że rozpatrzenie wniosku zostanie zakończone w przewidywanym terminie do dnia 30 września 2010r.
Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. R. C. wezwał Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa.
Pismem z dnia 24 marca 2011 r. Departament Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformował skarżącego, że sprawa skreślenia z rejestru zabytków parku w [...] zostanie rozstrzygnięta niezwłocznie po zakończeniu postępowań dotyczących stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Konserwatora Zabytków [...].
Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek A. C. oraz R. C. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] września 1979 r., nr [...] wpisującej do rejestru zabytków pod numerem [...] - odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] września 1979 r.
Natomiast decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek A. C. oraz R. C. z dnia 12 lutego 2009 r. oraz z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] grudnia 1982 r., nr [...], wpisującej do rejestru zabytków pod numerem [...] park krajobrazowy w [...] – stwierdził nieważność w/w decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] grudnia 1982r.
W tym miejscu wskazać należy, iż pomimo wezwania przez skarżącego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do usunięcia naruszenia prawa organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Sądu - biorąc pod uwagę powyższe i oceniając sprawność i szybkość działania organu w kontekście maksymalnego terminu załatwienia sprawy wynoszącego 2 miesiące - należało uznać, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozostaje w zwłoce i prowadzi postępowanie administracyjne z naruszeniem art. 12 kpa.
Zdaniem Sądu, pomiędzy podejmowanymi przez organ czynnościami procesowymi występują zbyt duże odstępy czasowe. Co prawda organ dopełnił obowiązku z art. 36 § 1 kpa i wyznaczył kilka dodatkowych terminów na załatwienie sprawy jednakże stwierdzić należy, iż organ nie wskazał, że wielokrotne przesuwanie terminu załatwienia sprawy jest usprawiedliwione i niezbędne.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest uzasadniona.
Zgodnie zaś z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.