Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. J. S. wystąpiła do Prezydenta W. o przyznanie, na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (nr hip. [...]) o powierzchni [....] m². W dniu [...] lutego 2011 r. wnioskodawczyni wystąpiła z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. Prezydent W. zwrócił się do [...] o przesłanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z tej samej daty organ, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., udzielił stronie informacji, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] czerwca 2011 r. Wskazał na konieczność zgromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Poinformował, że z uwagi na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 k.p.a.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2011 r. Akta sprawy zostały zwrócone do Prezydenta W. w dniu [..] marca 2011 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. organ, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformował stronę, że w aktach własnościowych dotyczących nieruchomości znajduje się wniosek E. C. o przyznanie własności czasowej złożony w terminie określonym w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 729) i do dnia dzisiejszego nie został rozpatrzony. Podał, że podstawę dla rozstrzygnięcia spraw o odszkodowanie daje odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej.
W związku z powyższym oraz bardzo dużą ilością rozpatrywanych wniosków dotyczących zarówno odszkodowań, jak i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntów objętych działaniem powołanego dekretu nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za w/w nieruchomość w terminie określonym przez Wojewodę w postanowieniu z dnia [...] marca 2011 r. Organ wskazał, że sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostanie zakończona w terminie 2 miesięcy od zakończenia postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. organ wezwał Urząd [...] do nadesłania dokumentów w sprawie.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [..] listopada 2011 r. nr [..] mając na uwadze tok postępowania uznał kolejne zażalenie wnioskodawczyni z dnia [...] września 2011 r. na bezczynność Prezydenta W. za nieuzasadnione.
J. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniosła o jak najszybsze rozpoznanie wniosku dekretowego. Żądanie to ponowiła w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. C. z dnia [...] stycznia 1949 r., odmówił J. S., jako spadkobierczyni, ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntu o pow.[...] m² położonego w W. przy ul. [...] włączonego w granice działek ewidencyjnych nr: [...] z obrębu [..] uregulowanej w księdze wieczystej [...], [..] z obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] oraz [...] z obrębu [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. J. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (nr hip. [..]) o powierzchni [..] m². Wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na rozpoznanie wniosku do dnia [...] maja 2011 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania.
Prezydent pismami z dnia [..] czerwca 2013 r. zwrócił się do [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości objętej wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i przeprowadzenie rozprawy. Wskazał, że postępowanie znajduje się na etapie uzupełnienia zgromadzonej dokumentacji mającej na celu określenie, czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącej został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody oraz o tym, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia [...] września 2013 r.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik organu przedłożył odpisy pism, przekazywane do wiadomości strony, wskazujące na działania podejmowane w sprawie po wniesieniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wobec żądania organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, sprawa rozpoznana została na rozprawie.
Skarga jest zasadna. Z tego względu podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
W ocenie Sądu, sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Jest bezsporne, że do dnia rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawa z wniosku z dnia [..] listopada 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip [...] nie została zakończona w przewidzianej przez prawo formie. Wniosek o odszkodowanie, pomimo upływu ustawowego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., pozostaje zatem nierozpoznany. Sąd podkreśla przy tym, że ustalenie dotyczące upływu terminu ustawowego dokonane zostało z uwzględnieniem faktu toczącego się w międzyczasie postępowania o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego).
Biorąc pod uwagę, że postępowanie z wniosku z dnia [...] stycznia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [..] ozn. hip. [...] zakończyło się decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], niewątpliwie upłynął termin dwóch miesięcy określony przez ustawodawcę w art. 35 § 3 k.p.a. na rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie za nieruchomość.
Z tego względu, Sąd uznał skargę na bezczynność organu administracji publicznej za uzasadnioną i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie tej bowiem organ do dnia [...] marca 2013 r. prowadził postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Niewątpliwie przed rozpoznaniem, co do istoty, sprawy z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...], na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), organ miał obowiązek zakończyć wskazane wyżej postępowanie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Terminów postępowania toczącego się w tym przedmiocie Sąd nie zakwalifikował - w stanie faktycznym niniejszej sprawy - jako uzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania. Po wydaniu zaś decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent W. podejmował działania i dokonywał ustaleń niezbędnych do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość.
Organ zawiadamiał również stronę o przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy. Zawiadomienia, na podstawie art. 36 k.p.a. w sprawie o odszkodowanie, organ kierował do strony również w czasie prowadzenia postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, wskazując na konieczność jego zakończenia przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, bezczynności organu nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie przepisu art. 200 powołanej ustawy.