Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 marca 2015 r. E. M., L. S., T. D., T. P.-S., M. P., J. P., A. P., S. P., K. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. "[...]" o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Minister Infrastruktury i Rozwoju nie rozpoznał w terminie zakreślonym w art. 35 § 1 i § 3 Kpa przedmiotowego wniosku. Ponadto zauważono, że organ przez okres ponad osiem miesięcy nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Skarżący wnieśli o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania decyzji, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "Ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności, wskazanych w art. 3 § 2 Ppsa (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 Ppsa - a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem, że Minister Infrastruktury i Rozwoju od dnia 24 czerwca 2014 r., tj. daty złożenia wniosku nie rozpoznał wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1972 r. i nadal pozostaje w zwłoce. Pismem z dnia 19 lutego 2015 r. skarżący wezwali organ na podstawie art. 37 § 1 Kpa do usunięcia naruszenia prawa.
Jedynymi czynnościami jakie w trakcie prowadzenia postępowania wykonał organ były: wezwanie z dnia 17 lutego 2015 r. pełnomocnika skarżących do nadesłania w terminie 14 dni dokumentów potwierdzających tytuł prawny wnioskodawców do gruntu przedmiotowej nieruchomości w szczególności postanowień spadkowych potwierdzających następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości, wystąpienie z dnia 17 lutego 2015 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz poinformowanie pismem z dnia 17 lutego 2015 r. pełnomocnika wnioskodawców o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy – do dnia 30 czerwca 2015 r. Ponadto organ pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o pilne nadesłanie lub wypożyczenie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, w szczególności pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 Kpa nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność skargi oraz zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który, w ocenie Sądu, jest terminem odpowiednim na wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie.
Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa i dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował strony postępowania. Co prawda, organ przez pierwsze osiem miesięcy prowadzenia postępowania nie podejmował czynności w sprawie, jednak mając na uwadze charakter prowadzonego postępowania dotyczącego decyzji wydanej sprzed kilkudziesięciu lat, złożony stan prawny nieruchomości oraz konieczność ustalenia stron postępowania, Sąd uznał, że takie postępowanie organu jest nieprawidłowe, jednak nie uzasadnienia stwierdzenia, że w postępowaniu doszło do rażącego naruszenia prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 Ppsa.