Uzasadnienie
B.C., S.K. i B.L. pismem z [...] listopada 2019 r. (data wpływu do organu [...] stycznia 2020r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w postępowaniu wszczętym [...] lipca 2014 r., które dotyczyło stosowania przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65).
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Minister Finansów w 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zastosowania ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. w stosunku nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej [...] ciąg dalszy [...], w związku z przyznaniem odszkodowania J.L. za utratę 1/12 udziału, A.K. za utratę 1/12 udziału i R. L. za utratę 1/12 udziału.
Minister Finansów w dniu [...] grudnia 2019 r. wydał decyzję stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa 3/12 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej [...] ciąg dalszy [...] dla którego uprzednio uprawnieni byli: J.L., A.K., R.L. w udziale 1/12 każdy.
W złożonej skardze na bezczynność B.C., S.K. i B.L. wnieśli o stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ jego czynności w sprawie sprowadzają się do informowania o kolejnych terminach załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wskazał, że podniesione w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia i wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania strony zostały poinformowane o stanie sprawy oraz o oraz o nowych terminach jej zakończenia w trybie art. 36 k.p.a. Ponadto Minister Finansów w dniu [...] grudnia 2019r. wydał decyzję stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa 3/12 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej [...], dla którego uprzednio uprawnieni byli: J.L., A.K., R.L., w udziale 1/12 każdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.",) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej zwanej: k.p.a.) - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że wniesienie przedmiotowej skargi skarżący poprzedzili ponagleniem (pismo z dnia [...] listopada 2019 r.). Wobec czego należy uznać, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi w punkcie wyjścia wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyroki: NSA z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16 i WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18 publik. CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.
Wymaga też zaakcentowania, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma - stan faktyczny i prawny - istniejący w chwili orzekania przez sąd administracyjny. Przy czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, wedle którego o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 listopad 2014 r., III SAB/Po 8/14, dostępny a stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując w kontekście powyższych przepisów oceny zasadności wywiedzionej skargi Sąd po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy uznał, że brak podstaw do stwierdzenia, że Minister Finansów pozostaje w bezczynności w zakresie zainicjowanego z urzędu postępowania w sprawie zastosowania ustawy z dnia [...] kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65). Zauważyć należy, co jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że Minister Finansów w dniu [...] grudnia 2019 r. wydał decyzję stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa 3/12 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej [...] ciąg dalszy [...], dla którego uprzednio uprawnieni byli: J.L., A.K., R.L. w udziale 1/12 każdy. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Wojewody została nadana przez pełnomocnika skarżących w dniu [...] lub [...] grudnia 2019 r. (pieczęć poczty w zakresie dnia nadania nieczytelna), lecz wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2020 r., a więc już po wydaniu wyżej wskazanej decyzji stwierdzającej przejście prawa na rzecz Skarbu Państwa.
Natomiast bez znaczenia dla uznania, czy organ pozostaje w bezczynności jest okoliczność, że decyzja Ministra Finansów została doręczona stronie skarżącej (jego pełnomocnikowi) po wniesieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd, wedle którego, jeżeli organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to nie ma podstaw do przyjęcia, że organ ten pozostaje w bezczynności, nawet wtedy, gdy daną decyzję doręczono stronie lub jej pełnomocnikowi po dacie wniesienia skargi na bezczynność (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 538).
Reasumując powyższe, w tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skoro w dacie wnoszenia skargi na bezczynność decyzja organu była już wydana (chociaż jeszcze niedoręczona stronie), to nie było podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był oddalić skargę, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.