Uzasadnienie
E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. pochodzącą z tabeli likwidacyjnej wsi [...] (obecnie działki ew. nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...]).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W., a następnie w 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa.
Skarżący wnioskiem z dnia 10 października 2014 r. wystąpili o ustalenie odszkodowania za powyższe działki. We wniosku wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1957 r. nr [...], w części w jakiej odmawiało ustanowienia na rzecz P. i H. W. (poprzedników prawnych wnioskodawców) prawa własności czasowej do działek nr [...], [...] i [...], wydane zostało z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na to, że orzeczenie to wywołało we wskazanym zakresie nieodwracalne skutki prawne, odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części.
Wobec tego wnioskodawcy wystąpili na drogę postępowania sądowego z pozwem o odszkodowanie, stąd akta własnościowe nieruchomości przekazane zostały najpierw do Sądu Okręgowego w [...], a następnie do Sądu Apelacyjnego w [...]. W dniu 18 marca 2014 r. postępowanie to zostało prawomocnie zakończone oddaleniem roszczenia skarżących. Zasadne stało się zatem wystąpienie z wnioskiem o odszkodowanie w trybie administracyjnym.
Urząd W. pismem z dnia 7 listopada 2014 r. wystąpił do Sądu Apelacyjnego w [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
W dniu 17 listopada 2014 r. organ poinformował z kolei pełnomocnika wnioskodawców, że złożony wniosek o odszkodowanie jest kolejnym wnioskiem tej treści złożonym w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości (poprzednie wnioski złożono w dniu 23 stycznia 2012 r. i 10 października 2013 r.). Jak przy tym wynika z akt administracyjnych, sprawa przyznania odszkodowania za działki nr [...], [...] i [...] (obecnie nr [...], [...], [...] i [...]) została zakończona prawomocną decyzją administracyjną Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1971 r., która pozostaje w obrocie prawnym, a odszkodowanie wypłacono ówczesnemu właścicielowi. Organ wezwał jednocześnie o wyjaśnienie rozbieżności zawartych w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. wyjaśnili, że istotnie przez Prezydentem W. toczy się postępowanie o odszkodowanie za nieruchomości stanowiące dawną własność P. i H. W. o pow. [...] m2, objęte decyzją odszkodowawczą z dnia [...] grudnia 1971 r. Z uwagi jednak na istnienie tej decyzji w obrocie prawnym, postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji odszkodowawczej.
W ocenie skarżących, powołana decyzja z dnia [...] grudnia 1971 r., nie dotyczy ponadto działek objętych złożonym w niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 10 października 2014 r. Jak wynika bowiem z przedłożonej do akt sprawy opinii geodezyjnej, każdy ze złożonych przez skarżących wniosków o odszkodowanie dotyczy innej części nieruchomości należących uprzednio do P. i H. W. Skarżący wyjaśnili ponadto, że w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. faktycznie znajduje się oczywista omyłka pisarska, jednak orzeczenie to nie było do tej pory kwestionowane przez żadne organy i sądy.
Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w [...] poinformował organ, że obecnie akta administracyjne nie mogą zostać zwrócone, bowiem stronom nie upłynął termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. skarżący wystąpili z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie, natomiast pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu. W uzasadnieniu skargi wskazali, że choć od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie minęło blisko 4 miesiące, organ nie zdołał nawet zgromadzić akt własnościowych nieruchomości wchodzących w zakres rozpoznawanej sprawy, zaprzestając tym samym działań i czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i podał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto czynności mające na celu uzyskanie dokumentacji dotyczącej terenu objętego wnioskiem. Ustalono m.in., że część dokumentacji znajduje się w Sądzie Apelacyjnym w [...], do którego o zwrot akt wystąpiono pismami z dnia 7 listopada 2014 r. i z dnia 21 kwietnia 2015 r., natomiast inna część w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju w związku z rozpatrywanym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. orzekającej o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...]. W trakcie postępowania koniecznym stało się również wyjaśnienie rozbieżności zaistniałych w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. Przy piśmie z dnia 20 maja 2015 r. organ nadesłał do Sądu posiadaną część akt administracyjnych, jak również postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], którym uznano wniesione przez skarżących zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczono organowi trzymiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 10 października 2014 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem nie wystosował do stron żadnego pisma informującego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, ograniczając się do przesłania im do wiadomości pisma skierowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 22 kwietnia 2015 r., przy którym przekazano zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął bowiem pod uwagę fakt, że organ nie dysponował aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości, które w części znajdowały się w Sądzie Apelacyjnym w [...] i mimo podejmowanych prób nie zostały zwrócone, ani też wypożyczone (pisma z dnia 7 listopada 2014 r. i 21 kwietnia 2015 r.). Jak przy tym wynika z akt sądowych niniejszej sprawy (pisma z dnia 14 lipca 2015 r. k-28 i z dnia 23 lipca 2015 r. k-30), akta te zostały w dniu 15 stycznia 2015 r. przesłane przez Sąd Apelacyjny w [...] do Sądu Okręgowego w [...], który to zwrócił je Urzędowi W. dopiero w dniu 25 czerwca 2015 r. Z kolei druga część akt administracyjnych (dotyczących nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z tabeli likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...]), jest w posiadaniu Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, przed którym toczy się obecnie postępowanie nieważnościowe dotyczące decyzji odszkodowawczej z dnia [...] grudnia 1971 r. Jak przy tym ustalił Sąd orzekający w niniejszej sprawie, akta te od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 19 maja 2015 r. znajdowały się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, który rozpoznawał skargę E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. na wydaną w ww. postępowaniu nadzorczym decyzję.
Wskazać także należy, że organ po wpłynięciu wniosku o odszkodowanie, podejmował czynności związane z wyjaśnieniem zakresu przedmiotowego sprawy, a także rozbieżności zawarte w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. W tej sytuacji trudno uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.