Uzasadnienie
M. G. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] listopada 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że choć Prezydent decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, to jednak Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...]decyzję tę uchylił i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Choć akta przedmiotowej sprawy zwrócone zostały do Prezydenta w dniu [...] lutego 2019 t., to do dnia dzisiejszego nie wydano decyzji w sprawie. Organ nie dotrzymał przy tym ani terminów rozpoznania wniosku wyznaczanych przez siebie, jaki i terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., wydanym na skutek ponaglenia skarżącej.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że do dnia dzisiejszego nie dysponuje kompletnym materiałem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne ustalenie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej został poinformowany, że postępowanie zakończone zostanie do [...] lutego 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z [...] września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że Wojewody [...] uchylając poprzednio wydaną w sprawie decyzję Prezydenta z [...] maja 2018 r. zobowiązał organ do uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990). W konsekwencji dokumenty konieczne do wydania decyzji wpływały do organu jeszcze po wniesieniu skargi na bezczynność, z którymi akta administracyjne przekazano do Sądu.
Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, po otrzymaniu decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. (data prezentaty Urzędu [...] - [...] lutego 2019 r.), Prezydent rozpoczął gromadzenie materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego. I tak, w dniu [...] marca 2019 r. zlecił geodecie uprawnionemu wykonanie opinii geodezyjnej dotyczącej przedmiotowego gruntu (opinia sporządzona została w dniu [...] maja 2019 r.); pismem z [...] marca 2019 r. wystąpił do Wojskowego Biura Historycznego o przesłanie zdjęć lotniczych pochodzących z 1958 r. obejmujących ww. nieruchomość (zdjęcia wpłynęły w dniu [...] października 2019 r.); w dniu [...] czerwca 2020 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i przeprowadzonej przez nią budowy budynków mieszkalnych w rejonie ul. [...] (dokumenty te wpłynęły w dniu [...] listopada 2020 r.); w dniu [...] listopada 2020 r. wystąpił również do Biura Archiwum Urzędu [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących ww. Spółdzielni Mieszkaniowej i przeprowadzonej przez nią budowy budynków mieszkalnych.
Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność, że w międzyczasie skarżąca wystąpiła z ponagleniem do wydania decyzji, które w dniu [...] września 2019 r. wraz z aktami sprawy przekazane zostało do Wojewody [...], zaś zwrot akt nastąpił dopiero w dniu [...] grudnia 2019 r. Z kolei w dniu [...] listopada 2020 r. (a zatem przed otrzymaniem całej dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji) wpłynęła skarga na bezczynność, z którą w dniu [...] listopada 2020 r. organ przekazał do Sądu. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby bezczynność Prezydenta w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.