Uzasadnienie
K. H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], hip nieruchomość nr [...] w [...] o pow. 663,51 m2.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnioskiem z dnia [...].11.2014 r., zwróciła się o przyznanie odszkodowania na podstawie przepisu określonego w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. nr 261, poz. 2603). W związku z brakiem podejmowania przez organ czynności mających na celu zakończenie postępowania skarżąca zwróciła się do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Jednocześnie skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Prezydent [...] pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę K.H.S. z dnia 6 lutego 2015 r. wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ ponadto wyjaśnił, iż pismem z dnia 20.04.2015 r. zawiadomił strony postępowania, iż z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentacji na potrzeby sprawy, jak też zważywszy na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku skarżącej w terminie. Jednocześnie Prezydent [...] poinformował wówczas skarżącą, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 31 sierpnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym w nim terminie.
Na wstępie należy wskazać, że o bezczynności organu można mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a.", jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność jest niejako "przymuszenie" organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza natomiast do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] miał więc obowiązek podjęcia działań zmierzających do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] hip. nieruchomość nr [...], przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Podkreślenia wymaga, iż skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a., bowiem pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. skierowała do organu wyższej instancji, to jest Wojewody [...], zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wniosek skarżącej inicjujący postępowanie administracyjne został doręczony Prezydentowi [...] w dniu [...] listopada 2014 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Urzędu [...] Mając na uwadze konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, którego zebranie z uwagi na specyfikę sprawy nie rzadko wymaga poszukiwań dokumentów w archiwach, sprawę przedmiotową należy kwalifikować jako skomplikowaną, dla której ustawodawca przewiduje dwumiesięczny termin na jej załatwienie. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy zaczął swój bieg od dnia 13 listopada 2014 r.
Bezspornym jest również, że organ nie zakończył postępowania administracyjnego w terminie do dnia 13 stycznia 2015 r. Na uwagę ponadto zasługuje, iż do czasu złożenia przez skarżącą skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent [...] nie podjął żadnej czynności, która mogłaby ewentualnie powodować wstrzymanie biegu terminu na załatwienie sprawy. Dopiero bowiem w dniu 20 kwietnia 2015 r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, w przedmiocie której toczy się postępowanie. Czynność ta została jednakże dokonana już po upływie ustawowych terminów na załatwienie sprawy i dopiero po złożeniu przez stronę skargi na bezczynność organu.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, liczonego od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Przy ocenie powyższego Sąd wziął pod uwagę złożoność przedmiotowej sprawy, jej specyfikę i związaną z tym konieczność zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Nie bez znaczenia więc pozostaje, iż sprawa prowadzona jest w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603) co oznacza, że z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów.
Sąd uznał ponadto, iż przedłużające się postępowanie nie było wyrazem złej woli organu i nie cechował tego działania tak poważny stopień naruszenia prawa, który należałoby zakwalifikować jako rażący. Sądowi znane są również z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Okoliczności te niewątpliwie generują przedłużanie czasu koniecznego do załatwienia sprawy i w konsekwencji powodują, że przekroczenie ustawowych terminów rozpoznania spraw nie narusza zasad działania organu z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywatela do organu (art. 8 k.p.a.) w którym zasada szybkości i ekonomiki postępowania musiała ustąpić (art. 12 § 1 k.p.a.). Nie bez znaczenia również jest, że bezczynność organu w niniejszym przypadku nie ma cech długotrwałej bezczynności. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne. Wobec powyższego nie można stwierdzić, że bezczynność organu w przedmiotowej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a