Uzasadnienie
W dniu 27 marca 2015 r. J. Z. i J. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa lub W. z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości wskazanych we wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]
Minister Infrastruktury i Rozwoju wyznaczył Wojewodzie [...] termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące od dnia otrzymania tego postanowienia zatem organ powinien wydać decyzję do dnia 20 stycznia 2015 r.
Do dnia wniesienia skargi Wojewoda nie wydał decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że w dniu [...] marca 2015 r. wydał w sprawie cztery decyzje.
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania orzeczenia w określonym terminie oraz zasądził od organu na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego. Pismem z dnia 29 lipca 2015 r. J. Z. oraz J. B. reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie dotyczące wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Instytucja uzupełnienia orzeczenia służy temu, aby w szczególnej sytuacji pominięcia przez sąd jakiejś kwestii, która winna być przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia, wydane orzeczenie uczynić kompletnym. Stosownie do treści art. 157 § 3 p.p.s.a. "Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów".
W wyroku z dnia 30 czerwca Sąd rzeczywiście nie odniósł się do żądania skarżących dotyczącego ukarania organu grzywną, tym samym w sprawie zaistniała przesłanka do uzupełnienia wyroku w tym zakresie.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W sytuacji, gdy w dacie orzekania organ wydał już orzeczenie (taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie) Sąd na podstawie art. 161 1 pkt 3 p.p.s.a umorzył postępowanie w tym zakresie.
Ponieważ Sąd był również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 149 § 1, dokonując pod tym kątem oceny uznał, że przekroczenie terminu na załatwienie niniejszej sprawy ma cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu powyższego przepisu. Daje to stronie możliwość dochodzenia od organu odszkodowania na drodze postępowania przed sądami powszechnymi.
Natomiast odnosząc się do żądania skarżących o ukaranie organu grzywną, Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje Sądowi prawo do ukarania organu grzywną, ale zastosowanie tego przepisu jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. Grzywna, zdaniem Sądu, w postępowaniu na bezczynność organu powinna mieć charakter dodatkowo dyscyplinujący organ, jeśli w dacie orzekania nadal pozostaje w bezczynności. Jej orzeczenie powinno skuteczniej wpłynąć na organ i zmusić go do wydania orzeczenia w sprawie.
W przedmiotowej sprawie w dacie orzekania wszystkie decyzje zostały już wydane, dlatego Sąd rozpoznający sprawę skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 149 § 2 p.p.s.a. i żądania skargi w tym zakresie oddalił.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 157 § 3 w zw. z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.